Rig tender – Technical specification

• Facebook
• Twitter
• Line

Rig tender – Technical specification – การประมูลแท่นเจาะสักแท่นมาใช้งาน เป็นวาระใหญ่ของแผนกขุดเจาะเลย เพราะแท่นเจาะ คือ ผู้รับเหมาหลักที่จะกำหนดคุณภาพ และ ประสิทธิภาพของ แผนกขุดเจาะ ทั้งเรื่อง ความปลอดภัย เวลา และ ค่าใช้จ่าย

ได้แท่นเจาะแฮงซวยมา ปัญหาความปลอดภัยมีมาให้ปวดตับได้ทุกวัน ขุดไปซ่อมไปมีปัญหากันไป ค่าใช้จ่ายค่าเช่าก็บาน

ดังนั้นการเขียน ITB – Invitation To Bid จึงเป็นอะไรที่เราต้องทำให้ดีที่สุดตั้งแต่ต้น เหมือนติดกระดุมเม็ดแรก ถ้าติดผิด มันก็ประสาทแดกกันไปจนกว่าจะหมดเวรหมดกรรมหมดสัญญากัน

ITB คือ เอกสารที่บอกผู้เข้าร่วมประมูลว่า ลักษณะงาน ขอบเขตของงาน (scope of work) เป็นอย่างไร ตัวบ. ของ และ คน ที่จะเอามาเข้าร่วมประมูลต้องมีคุณสมบัติอย่างไร

โดย ITB จะประกอบด้วยหลายๆส่วน เช่น ที่ไปที่มาของบ.เจ้าของแท่นเจาะ เป็นนอมินี หรือเปล่า เป็นต้น ประวัติหลักฐานทางการเงิน ประมูลได้แล้วจะรอดทำให้จบไหม สถิติประวัติความปลอดภัย ใบรับรองเข้าพื้นที่ของรัฐที่ให้ประมูล (บางกรณี) คุณลักษณะของสินค้า คน แผนกสนับสนุนต่างๆที่เกี่ยวข้อง หรือที่เราเรียก Technical specification และ ราคา

วันนี้เราจะมาคุยเรื่องนี้กันว่าประมูลแท่นเจาะสักแท่นมีอะไรหลักๆที่เราต้องระบุเชิงเทคนิค หรือ ที่เราเรียกติดปากว่า Technical specification

Meet the drilling rig ทำความรู้จักแท่นขุดเจาะปิโตรเลียมกัน

Rig tender – Technical specification

ผมจะไม่ไล่ตามความสำคัญนะ เพราะแต่ล่ะสถานการณ์ ความสำคัญมันไม่เหมือนกัน ไม่เท่ากัน และ ผมจะไม่ลงละเอียด เพราะมันจะเยอะเกิน เอาแค่ให้เห็นเป็นแนวๆก็พอ

Age

เราคงไม่ต้องการแท่นเจาะที่เจาะไปซ่อมไปหรอกนะ อายุ ก็เป็นเรื่องกว้างๆที่พอกำหนดได้ แต่เพื่อความยุติธรรม การซ่อมใหญ่ของแท่นเจาะที่มีอายุประมาณหนึ่ง ก็ถือว่าพอโอเค

เราจึงมักกำหนดไว้เปิดเล็กน้อย ทำนองว่า years built or since last major overhaul

ส่วนจะกำหนดว่ากี่ปี ไม่มีคำตอบเจาะจง ใหม่มากก็แพง ขึ้นกับงานหลุมด้วยว่าโหดไหม

Power

กี่แรงม้า มีตั้งแต่ 1000 1500 2000 2500 3000+ ก็เหมือนรถแหละ แรงม้าเยอะ ก็เจาะได้ลึก วิศวกรขุดเจาะจะคำนวนว่า หลุมโหดสุดที่จะขุดต้องใช้กำลังเท่าไร ซึ่งแยกย่อยเป็นระบบส่งกำลัง 3 ระบบใหญ่ๆ

Mud pump – แรงดันสูงสุดของปั๊มน้ำโคลน ต้องสามารถให้อัตราการไหลที่มากสุดที่ต้องการได้

Hoisting – แรงดึงของ ระบบ drawworks ว่าดึงได้กี่ตัน ซึ่งจะกำหนดว่าจะรับน้ำหนักงานที่หนักสุด ซึ่งมักจะคือตอน intermediate casing ติดใกล้ๆก้นหลุม เพราะ เป็นท่อกรุที่นน.รวมมากสุด (เนื่องจากท่อหนา และ ยาว) จังหวะซวยนั้น drawwroks ต้องสามารถชักเย่อท่อกรุให้ขึ้นมาให้ได้

Top drive system – ต้องสามารถให้แรงบิดสูงสุด ที่ความเร็วรอบที่กำหนดได้ และ ระบบขับเคลื่อน ว่าเป็นรุ่นไหน Variable Frequency Drives (VFDs) ใหม่สุด, Silicon Controlled Rectifiers (SCRs) เก่าหน่อย แต่ก็พอไหว, Control Panels (อันนี้เก๋ากึ๋ก ก็ analog นั่นแหละ)

ทั้ง 3 นี้ วิศวกรขุดเจาะต้องคำนวนได้ ไม่ใช่แค่แรงม้าอย่างเดียว

สมัยก่อนพวกผมต้องคำนวนด้วย ปากกา เครื่องคิดเลข สมัยนี้เรื่องปั๊มน้ำโคลน เรามีซอฟแวร์ hydraulic simulation จัดการได้ ส่วนเรื่อง drawworks กับ top drive เรามีซอฟแวร์ torques and drag simulation

ขอให้เข้าใจตรรกะพื้นฐาน กรอกค่าให้ถูก รู้ว่าคำตอบที่ซอฟแวร์ให้สมเหตุผลไหม งานเสร็จเร็ว เพิ่มเวลากินเหล้าพวกเราได้เยอะเลย 555

ถ้าขุดนอกชายฝั่ง (offshore rig)

Jack up, Semi-sub, Drill ship – water depth ขุดได้น้ำลึกสุดเท่าไร

Tender rig – น้ำหนักรวมของแท่นเจาะที่จะยกไปวางบนแท่นหลุมเจาะ (Wellhead platform) เพราะแท่นหลุมเจาะถูกออกแบบมาให้แบกน้ำหนักเพิ่มได้จำกัด

Jack up – อธิบายไงดี Cantilever reach มันคือระยะที่พื้นแท่นเจาะ (rig floor) ยื่นออกไปจากตัวแท่นเจาะ (rig body) เพราะว่าแท่นเจาะ jack up ต้องไปตั้งประชิดแท่นหลุมเจาะ แล้วยื่นพื้นแท่นเจาะเข้าไปคร่อมเหนือแท่นหลุมเจาะ ทีนี้พื้นแท่นเจาะต้องสามารถยื่นไปไกลถึงหลุมที่ไกลที่สุดที่จะเจาะได้ ยื่นไปไม่ถึง ก็ขุดหลุมนั้นไม่ได้

Cantilever ยื่นออกไปมากก็ drawworks ก็ดึงได้ไม่เยอะ (เหมือนเครนแหละ ระยะยื่นมาก ก็ดึงยกของได้นน.น้อยลง)

Semi-sub, Drill ship – Position system ระบบกำหนด และ รักษาตำแหน่งของแท่นเจาะ ไม่ให้เคลื่อนที่ ซ้าย-ขวา ขึ้น-ลง เนื่องจากคลื่นลม

เช่น DP (Dynamic Positioning) Generation ยิ่งรุ่นใหม่ จะนิ่งมาก กินน้ำมัน(พลังงาน)น้อย เพราะฉลาดขึ้น แต่ค่าเช่าก็แพง ห่วยสุด ก็ position กันแบบวางสมอหลายๆตัวเอา

ทีนี้ มันก็ไม่จำเป็นหรอกนะว่าต้องหรูหราหมาเห่า บางที แค่ semi-sub แบบวางสมอเอา มันก็ได้ จ่ายแพงไปทำไมถ้าไม่จำเป็น

แท่นบก – ฐานแท่นเจาะ (substructure) รับน้ำหนักสูงสุดได้เท่าไร … อันนี้สำคัญ เพราะผมชอบลืม และ มันก็ให้บทเรียนราคาแพง แล้วผมก็ไม่ลืมอีกเลย

น้ำหนักที่ลงไปที่ฐานฯจะมากที่สุดตอนไหน ทุกคนตอบเหมือนกัน คือ ตอนที่ drawworks ดึงมากสุด ก็คือตอน intermediate casing ติดใกล้ก้นหลุม แต่ทุกคนมักลืมไปว่า ตอนเราเอาท่อกรุลง เรามักจะเตรียมขุดช่วงต่อไปหลังทำซีเมนต์เสร็จ เราจะมีก้านเจาะต่อเป็น stand พิงไว้เต็ม derrick

เราต้องรวมน้ำหนักก้านเจาะพวกนี้เข้ากับแรงดึงของ draworks ตอนท่อกรุช่วงกลางติดใกล้ก้นหลุม เพราะ 2 นน. นี้จะถ่ายลงบนฐานแท่นเจาะ

บทเรียนผม คือ วันซวยของผม ท่อกรุช่วงกลางติดใกล้ก้นหลุม แล้วดันเป็นหลุมลึกอิ๋บอ๋าย พอผมจะดึงให้หลุด ปรากฏว่า drawworks ดึงไม่ได้ ไม่ใช่เพราะแรงไม่พอ แต่เพราะถ้าดึงให้ท่อกรุหลุด ฐานแท่นเจาะจะพัง ผมไม่ได้คำนวนน้ำหนักก้านเจาะรวมไปด้วยตอนประมูลแท่นเจาะ

ผมจึงต้องเสียเวลาเอาก้านเจาะที่ต่อเป็น stand เอาไว้ 4000 เมตร ลงมากองที่พื้นข้าง cat walk เพื่อที่จะดึงท่อกรุให้หลุด แล้วต่อก้านเจาะเป็น stand ขึ้นไปใหม่ เสียเวลาเป็นวันๆ คิดเป็นเงินก็เกือบล้านเหรียญ

โดนด่าเละ ตั้งแต่ roughsneck roustabout (เพราะต้องถอดก้าน 4000 เมตร แล้ว ประกอบเข้าไปใหม่อีก 4000 เมตร) ไปยัน drilling manager … ไม่ลืมอีกเลยตั้งแต่นั้นมา บทเรียนราคาแพง

แท่นนอกชายฝั่ง จะไม่มีปัญหานี้เท่าไร เพราะฐานแท่นเจาะคือส่วนหนึ่งของ marine structure ซึ่งมาตราฐานสูงกว่าแท่นเจาะอยู่แล้ว

อุปกรณ์เฉพาะ

ถ้าเราต้องขุดในพื้นที่ที่ต้องการอะไรพิเศษ เราต้องระบุด้วยว่าแท่นเจาะที่จะเข้าประมูลต้องมีอุปกรณ์พิเศษเหล่านี้

H2S – หลุมเรามี H2S ก็ต้องดูระบบความปลอดภัย เตือนภัย, BOP, Well Control equipment

MPD – Manage Pressure Drilling บางแท่นเจาะ (โดยเฉพาะรุ่นเก่าๆ) ระยะระหว่าง BOP ถึง (ใต้)rig floor ไม่พอที่จะติดตั้งอุปกรณ์ MPD พูดง่ายๆ แท่นเจาะขาสั้น 555

Temperature – มีผลกับยางของ BOP อันนี้ไม่ค่อยมีปัญหาเยอะ เพราะเปลี่ยนยางได้ แต่ BOP บางรุ่น (โดยเฉพาะรุ่นเก่าๆ ติดมากับแท่นเจาะเก่าๆ) บ.เจ้าของ BOP เจ๊ง หรือ ไม่ผลิตยางที่ทนอุณหภูมิสูงสำหรับรุ่นนั้นๆแล้ว เหมือนรถตกรุ่นไม่มีอะไหล่

Pressure – กำหนด rating ของ BOP อันนี้ไม่ค่อยมีปัญหา ถ้าแทนเจาะไม่มีก็ไปเช่าไปซื้อมาได้ ก็รวมมาในค่าเช่าก็แล้วกัน

Sub-zero environment, Wind/ snow protection – ขุดในทะเลเหนือ ทะเลแบริ่ง ไซบีเรีย ฮอกไกโด ซัคคาริน (ไปขุดมาแล้ว โคตรหนาวเลย) หรือ แม้แต่ขั่วโลกใต้

Man power

ในการประมูลเราถือว่า คนเป็นส่วนหนึ่งของ องค์ประกอบทางเทคนิค

โดยมากเราจะกำหนดอายุงานและประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องของตำแหน่งหลักๆ เช่น OIM (Offshore Installation Managers – ในกรณีแท่นเจาะนอกชายฝั่ง), Tool Pushers, Tour pushers และ Drillers

อ้อ rig manager ที่ต้องเข้ามาประสานงานประจำวันที่สนง.บ.น้ำมันด้วย ว่าต้องมีประสบการณ์กับงานที่จะเข้าประมูล เช่น จะขุดน้ำลึก แต่เป็น rig manager แท่นเจาะบกมาทั้งชีวิต แบบนี้ก็ไม่เอา

น่าจะประมาณนี้นะเท่าที่คิดได้ เพราะที่เหลือก็อุปกรณ์ยิบย่อย เช่น จำนวน ขาด คุณสมบัติ ของ ก้านเจาะ, ชุดตกปลา (fishing kid) ระบบไฟฟ้า กำลังเครื่องปั่นไฟ ระบบสื่อสาร ระบบความปลอดภัย จำนวน และ ปริมาตร ถังน้ำโคลน ถังเก็บซีเมนต์ เก็บผงหิน(barite) ผงโคลน(Bentonite)

อุปกรณ์ เครื่องมือ พวกนี้ สเป็กไม่มีอะไรมากมาย ถ้าบ.แท่นเจาะที่จะเข้าประมูลก็มัก ซื้อหา ต่อเติม หรือ เช่ามาได้ ในราคา และ เวลาไม่มาก แต่ก็จำเป็นต้องกำหนด เพราะถ้าไม่มี มีไม่พอ ก็ไม่ถึงกับต้องหยุดขุด แต่มันรำคาญต้องมาตบตีกันให้ไปหามา แล้วก็มาเกี่ยงกันว่าใครออกตังค์

เรื่องที่ควรไปอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับแท่นเจาะ

Meet the drilling rig ทำความรู้จักแท่นขุดเจาะปิโตรเลียมกัน

Interactive Rig Tour มารู้จักส่วนต่างๆของแท่นขุดเจาะกันครับ

Rig rate จะเช่าแท่นเจาะฯสักแท่น ต้องจ่ายอะไรบ้าง

Gulf of Thailand rig – What is it ?

Rig Performance and Efficiency, Difference and Comparison

ตอนต่อไปจะเล่าให้ฟังเรื่อง ราคา ว่าผู้เข้าประมูลต้องบอกอะไรอย่างไร และ เราจะตัดสินอย่างไรว่าแท่นเจาะไหนได้เข้าวิน … โปรดติดตาม

---

• Facebook
• Twitter
• Line