บ่อน้ำมันไม่ใช่ก๊อกน้ำนะ
เปิดปุ๊บ(ไม่)ไหลปั๊บ
ใครทำงานโรงงาน โดยเฉพาะโรงงานแบบสายพานการผลิต จะรู้ดีว่า จากจุดที่เครื่องจักร และ ทุกระบบปิดอยู่ แล้ว จะให้เริ่มใหม่ทั้งโรงงานนั้น กว่าจะได้ผลิตภัณฑ์ชิ้นแรกออกมาได้นั้น ใช้เวลาเป็นสัปดาห์ ไม่ก็เป็นเดือน
ห่วงโซ่น้ำมันเชื้อเพลิงและปิโตรเคมีก็เช่นกัน จากหลุมที่ปิดไป โรงแยก โรงกลั่น ที่ปิดไป แล้วจะให้กลับมานำส่งน้ำมันหยดแรกออกมานั้นอาจจะใช้เวลาเป็นเดือนๆ
ฝั่งของผม ... ในฐานะต้นธารสุดๆของระบบก็เช่นกัน
------------------
หนังสือ ครอบครัวตึ๋งหนืด ฉบับ ซุปเปอร์ตืด รวมตอนเด็ด 14-15 มือสอง สภาพ 90%
https://raka.is/r/ArrrW
------------------
หลุมปิดไปแล้ว เปิดใหม่ จะเกิดอะไรขึ้น ทำไมไม่เปิดปุ๊บไหลปั๊บด้วยอัตราการไหลเดิมก่อนปิดล่ะ
1. แรงเสียดทาน ง่ายๆเลยครับเรารู้ดีว่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทานจลน์น้อยกว่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทานสถิต ธรรมชาติใช้พลังงานมากกว่าในการทำให้ของเคลื่องที่จากจุดหยุดนิ่ง สักพัก พอมีแรงเฉื่อย มีโมเมนตัม ใช้พลังงานเท่าเดิม ของมวลเท่าเดิมก็จะเคลื่อนที่ได้เร็วขึ้น
ต้องใช้เวลาครับ แต่ล่ะแหล่งกักเก็บมีคุณสมบัติเฉพาะตัว ใช้เวลาต่างกัน กว่าจะกลับมาผลิตได้เท่าเดิม
2. อุณหภูมิ ตอนไหลๆอยู่ดีๆ ท่อผลิตในหลุมมันร้อน พอหยุดผลิต น้ำมันจากบางแหล่งก็เป็นไข เหมือนไขมันในเส้นเลือด พอเปิดหลุมจะผลิตใหม่ น้ำมันก็ไหลช้าลง จนกว่าจะค่อยๆละลายไขออกไปหมด
ซ้ำร้าย บางแหล่งที่อุณหภูมิต่างกันมากๆ เช่น บนดินหนาวๆ มีหิมะงี้ ท่อผลิตในหลุมใกล้ๆผิดดิน อุดตันซะงั้น ต้องปั๊มตัวทำละลายสวนลงไปจากปากหลุม หรือ ต้องขนอุปกรณ์อย่าง coil tubing สอดลงไปล้าง เหมือนสวนตูดทำดีท๊อกซ์
3. บางหลุมที่ไม่ได้ไหลโดยตัวเอง (Natural flow) ต้องมีตัวช่วยขั้น 2 (Secondary) เช่น ปั๊มไฟฟ้า หรือ ใช้ gas lift ก็ต้องมาสตาร์ท ตัวช่วยพวกนั้นอีกทอดหนึ่งก่อน ก็ใช้เวลาอีก
ถ้ายิ่งพวกต้องใช้ตัวช่วยขั้นสุด (Tertiary) เช่น water flood, chemical flood, steam flood กว่าจะเริ่มสตาร์ทตัวช่วยกันใหม่ เป็นเดือนๆกว่าจะไหลได้เท่าเดิม
4. หลุมตาย หรือ เกือบตาย เพราะน้ำวิ่งปน หรือ วิ่งแซง น้ำมัน ... มโนกันหน่อย สมมติว่า น้ำมันไหลอยู่ดีๆ น้ำไหลอยู่หลังน้ำมัน ดันน้ำมันให้ไหลเข้าหลุม โดยผ่านรูพรุนจิ๋วๆ น้ำมันไหลผ่านเม็ดหิน เม็ดหินก็เปียกน้ำมัน (oil wet)
วันดีคืนดี ปิดหลุมซะงั้น น้ำมันหยุดใกล้หลุมไหล ห่างออกไปในชั้นหิน น้ำมีความหนืดน้อยกว่ามีแรงเฉื่อย มีความดัน ก็ไหลปนหรือแทรกผสมน้ำมันเข้ามาในรูพรุนของหิน ทำให้เปลี่ยนหินจากเปียกน้ำมัน ไปเป็นเปียกน้ำ (water wet) ช่องว่างในรูพรุนที่ห่างหลุมออกไปก็จะมีน้ำแอบเข้ามาผสม ทำให้แรงเสียดทานเยอะขึ้นมาก
แล้วพอเราเปิดหลุม ทีนี้ล่ะ ไม่ง่ายเหมือนไขน้ำมันอุดท่อผลิตแถวๆปากหลุม รูพรุนที่เป็นทางผ่านของน้ำมันในชั้นหิน ถูกทำให้เสื่อมไปแล้ว (เราเรียก skin damage) น้ำมันก็ไหลได้ไม่เท่าเดิม ก็ต้องไปซ่อม ไปล้าง กันวุ่นวาย ถ้าโชคดีหลุมก็ฟื้นมาผลิตได้เท่าเดิม ถ้าโชคร้ายก็นะ อาจจะถึงขั้นหลุมตายถาวร
ผมไม่ใช่วิศวกรแหล่งกักเก็บโดยตรง ครูพักลักจำมาเล่าให้ฟังได้เท่านี้ เพื่อนพี่น้องที่เป็นวิศวกรแหล่งกักเก็บสามารถติติง แก้ไข และ เสริมได้นะครับ
พ่อน้องเฟิร์นและน้องภัทร
.
ถ้าจะซื้อของใน shopee หรือ lazada อยู่แล้ว เข้าทางนี้ (gate way) เลยครับ ก๊อปแปะใน browser ก็ได้ ผมจะได้ค่าคอมฯ ถือว่าช่วยผมจ่ายค่าเช่า host server ไม่ใช่คลิ๊กดูดเงินแน่นอนครับ ไม่ต้องกังวล …. ขอบคุณครับ
.
Shopee
raka.is/r/gP7GV
Lazada
raka.is/r/qlzXR
