Under the ground EP10 จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 10

• Facebook
• Twitter
• Line

Under the ground EP10 จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 10 เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว – ขณะนี้เรากำลังถึงตอนที่น้ำมันดิบกำลังเดินทางไปตามท่อส่งน้ำมัน เตรียมเข้าสู่ประตูสถานีผลิตแล้วไงล่ะครับ

พฤติกรรมการเดินทางของน้ำมันดิบเพชร บางทีก็เดินเร็ว บางทีก็เดินช้า หาความสม่ำเสมอมิได้เลย

Under the ground EP10

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 10 เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว

ในตอนนี้เรามาติดตามการเดินทางของเจ้าน้ำมันดิบกับก๊าซกันต่อดีกว่า ขณะนี้เรากำลังถึงตอนที่น้ำมันดิบกำลังเดินทางไปตามท่อส่งน้ำมัน เตรียมเข้าสู่ประตูสถานีผลิตแล้วไงล่ะครับ

พฤติกรรมการเดินทางของน้ำมันดิบเพชร บางทีก็เดินเร็ว บางทีก็เดินช้า หาความสม่ำเสมอมิได้เลย และ การผลิตน้ำมันดิบของเรานั้นต้องดำเนินติดต่อกันตลอดวันตลอดคืน

โดยในตอนกลางคืน น้ำมันดิบที่อยู่ในท่อส่งน้ำมันจะไหลเชื่องช้าแบบสะลึมสะลือเข้ากับบรรยากาศเปี๊ยบเลย ครั้นพอรุ่งเช้า พอได้รับแสงตะวันเข้าหน่อย เจ้าน้ำมันดิบตามท่อส่งน้ำมันต่างๆ ก็จะพากันตื่นขึ้นสดชื่นแจ่มใส แล้วก็วิ่งแข่งกันเข้าสู่สถานีผลิตกันใหญ่

พอตกสายหน่อย อัตราการไหลก็จะค่อยๆช้าลง และ ค่อนข้างคงทีไปตลอดช่วงเวลากลางวัน ถ้าวันไหนฝนตกที่ลานกระบือ ความเย็นจากน้ำฝนจะทำให้อุณภูมิโดยทั่วไปลดลง น้ำมันดิบก็จะยิ่งเซื่องซึมหนักเข้าไปใหญ่เลย (โธ่ ก็บรรยากาศมันชวนให้กระฉับกระเฉงซะเมื่อไรกัน) และ เมื่อน้ำมันดิบไหลเอื่อยอย่างนี้แล้ว อัตราการผลิตของเราก็ย่อมลดลงเป็นธรรมดา

การที่น้ำมันดิบมีการไหลเร็วไหลช้าตามลักษณะอากาศรอบๆตัวนั้นก็เป็นพราะคุณสมบัติสำคัญอย่างหนึ่งของเจ้าน้ำมันดิบที่เรียกว่า “จุดไหลเท” หรือ Pour-Point Temperature นั่นเอง

ในบรรดาสารพัดน้ำมันดิบในโลกนี้จะมีส่วนผสมของ “ไข” (Wax) อยู่ในตัวด้วยกันทั้งนั้น มากบ้าง น้อยบ้าง และ เจ้า Wax นี้ก็มีส่วนเป็นตัวกำหนดคุณภาพของน้ำมันดิบด้วยนะครับ น้ำมันดิบเพชรของเรานั้นมีส่วนผสมของ Wax อยู่ประมาณร้อยละ 18 ซึ่งจัดว่าเป็นน้ำมันดิบที่มี Wax สูงชนิดหนึ่ง

โดยปกติแล้วที่อุณหภูมิสูง Wax จะหลอมตัวเป็นเนื้อเดียวกับน้ำมัน แต่เมื่อไรก็ตามที่อุณหภูมิลดลง เจ้า Wax นี้ก็จะลุกขึ้นประกาศอิสรภาพแยกตัวออกจากน้ำมันดิบทันที และ ถ้าอุณหภูมิลดต่ำลงจนถึงจุดหนึ่งที่ Wax ทั้งหมดในน้ำมันดิบมารวมกันได้อย่างแข็งแกร่งแล้วน้ำมันดิบก็จะมีลักษณะกลายสภาพเป็นลักษณะไขแห้งไปเลย (คล้ายๆครีมขัดรองเท่าที่เป็นตลับน่ะครับ) อุณหภูมิ ณ. จุดที่น้ำมันดิบเริ่มแข็งตัวนี้แหละที่เราเรียกว่า “จุดไหลเท” ส่วนจะแข็งมากหรือแข็งน้อยเพียงใดนั้น ก็จะขึ้นอยู่กับปริมาณ Wax ที่แฝงตัวอยู่นั่นเอง

น้ำมันดิบเพชรของเรานั้นมีจุดไหลเทอยู่ที่ 36 องศาเซลเซียส ซึ่งนับว่าเป็นจุดไหลเทที่สูงทีเดียว (ดังนั้นน้ำมันดิบเพชรที่อยู่ในห้องแอร์จึงดูเหมือนยาขัดรองเท้าไงครับ ไม่ต้องสงสัยเลย)

เมื่อทราบดังนี้ คุณคงเข้าใจแล้วใช่ไหมครับว่าทำไมตอนกลางคืน น้ำมันดิบเพชรจึงไม่ค่อยชอบไหลและ ยิ่งตอนหน้าฝนหรือหน้าหนาวด้วยแล้ว บางทีอุณหภูมิของอากาศแถวๆอำเภอลานกระบือลดต่ำลงกว่า 15 องศาเซลเซียสแน่ะ

แต่คุณเชื่อไหมครับ ถึงแม้อุณหภูมิจะลดต่ำลงไปขนาดนั้นก็ใช่ว่าน้ำมันดิบเพชรในท่อจะหยุดไหลไปเสียสนิทเลย … ยังพอไหลได้อยู่เพราะใต้พื้นผิวโลกนั้นมีอุณหภูมิสูงมาก

เมื่อน้ำมันดิบน้ำมันดิบไหลขึ้นมาก็ยังคงมีความร้อนอยู่ (ประมาณ 50 – 60 องศาเซลเซียส) เมื่อความเย็นของอากาศภายนอกกระทบลงมาบนท่อส่งน้ำมันทำให้น้ำมันดิบตามผนังท่อด้านในเย็นลง และ เริ่มแข็งตัว และ จับตัวตามผนังท่อ ทำให้เหลือช่องแค่ตรงกลางๆท่อเท่านั้นและครับที่น้ำมันดิบยังพอจะสามารถไหลไปได้ด้วยความร้อนที่ยังคงหลือติดตัวน้ำมันดิบภายในท่อ (ฟังดูคล้ายอาการไขมันอุดตันในเส้นเลือดไหมครับ)

ยิ่งน้ำมันดิบไหลช้าเท่าไร โอกาสที่จะแข็งตัวติดพนังท่อส่งน้ำมันก็ยิ่งมีมากขึ้น และ ก็ยิ่งจะทำให้เหลือพื้นที่ในท่อที่จะไหลได้น้อยลง

แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น Wax ที่เกาะอยู่ตามผนังท่อก็จะหลอมเหลวลง ทำให้ช่องในท่อมีขนาดใหญ่ขึ้นทันทีทันใด บรรดาน้ำมันดิบที่ถูกอั้นมาพักใหญ่ก็จะพากันเฮโลเข้ามาจากทุกหนแห่ง (เหมือนคนเข้าคิวหน้าห้างสรรพสินค้าเวลาที่มีรายการ “ลดกระหน่ำ” ยังไงยังงั้นเลย)

ในตอนหน้าเราจะมาว่ากันด้วยเรื่องของวิธีการกำจัด Wax ที่อยู่ในท่อส่งน้ำมันกันครับ

Where do we have oil ?ประเทศไทยมีแหล่งปิโตรเลียมที่ไหนบ้าง

Pour point

For the piece of clothing “pourpoint”, see Doublet (clothing). The pour point of a liquid is the temperature below which the liquid loses its flow characteristics. It is defined as the minimum temperature in which the oil has the ability to pour down from a beaker.

In crude oil a high pour point is generally associated with a high paraffin content, typically found in crude deriving from a larger proportion of plant material. That type of crude oil is mainly derived from a kerogen Type III.

• Facebook
• Twitter
• Line