Wellhead Technician

แนะนำไปหลายงานอาชีพช่างเทคนิคที่ผมเห็นๆอยู่บนแท่นขุดเจาะฯ ย้ำอีกทีนะครับว่า 1. ผมไม่ได้รู้ทั้งหมดว่ามีอะไรบ้าง และ 2. ผมรู้เฉพาะที่อยู่บนแท่นขุดเจาะฯ ไม่รวมถึงแท่นผลิต และ เรือสนับสนุน

วันนี้จะมาคุยเรื่อง Wellhead Technician กันครับ เนื่องจากว่าเจ้า Wellhead นี้ มันเป็นอุปกรณ์จำเพาะกับงานของเรา คนทั่วๆไปไม่น่าจะรู้จัก ดังนั้นก่อนอื่นเรามารู้จักกันก่อนว่า Wellhead นี้คืออะไร ก่อนจะไปรู้ว่า คุณ Wellhead technician นี้ทำอะไร

สังเกตุนิดว่า wellhead นี้เรานิยมเขียนติดกัน ไม่รู้ว่าทำไมครับ ก็เห็นเขียนแบบนี้มาตั้งแต่ผมเข้าวงการ เป็น oil field mystery อย่างหนึ่ง คือเรื่องที่เราหาคำอธิบายไม่ได้ เชื่อและทำติดต่อกันมาในวงการนานๆ เราก็โบ้ยให้เป็น oil field mystery หมดนั่นแหละครับ 555 🙂

เท้าความไปถึงโครงสร้างหลุมหน่อยว่า เราขุดหลุมลงไปช่วงหนึ่ง แล้วเราก็เอาท่อกรุ (casing) ใส่ลงไปในหลุม เอาซีเมนต์ยึดท่อกรุไว้ให้ติดกับผนังหลุม แล้วเราก็ขุดส่วนต่อไปลึกลงไป แล้วก็เอาท่อกรุใส่ลงไป เอาซีเมนต์ยึดติดกับผนังหลุมอีก วนๆไปแบบนี้จนถึงความลึกที่ต้องการ

เพราะฉะนั้นหน้าตาท่อกรุก็เลยเหมือนกับท่อเหล็กขนาดความยาวต่างๆกันสอดซ้อนๆกันเหมือนทองม้วนกลมๆหลายๆขนาด หรือ หลอดดูกาแฟหลายๆขนาดที่สอดซ้อนๆกันอยู่

อารมณ์ประมาณรูปข้างบนน่ะครับ

คราวนี้เจ้าปลายบนสุดที่ท่อกรุรวมกันอยู่ที่ปากหลุมนั้นจะทำไงกับมันดี ก็ต้องมีอะไรสักอย่างใช่ไหมที่มารวบรวมมันไว้ด้วยกัน กันการไหลและความดันย้อนไปมาระหว่างท่อกรุ และ เป็นฐานให้ชุดวาว์ลปากบ่อ (Christmas Tree ย่อว่า X-mas tree) ติดตั้งอยู่

เอาล่ะซิ มีตัวละครใหม่อีก ชุดวาว์ลปากบ่อ (Christmas Tree) คืออะไร ตอนนี้อย่างเพิ่งไปรู้เลย เอาว่า เจ้า X-mas tree นี้คือชุดของวาว์ลหลายๆตัวที่วางแปะอยู่บน Well head เอ้า ดูรูปล่ะกัน

 

จะเห็นว่าในรูปบน wellhead อันนิดเดียว คือมันเป็นภาพการ์ตูนน่ะครับ จริงๆมันก็ใหญ่โตเอาเรื่องอยู่ มีหลายแบบมากๆ เป็นอุปกรณ์ไฮเทคประเภทหนึ่งเลยทีเดียว อีกเดี๋ยวจะให้ดูรายละเอียด

รูปข้างล่างนี้จะชัดขึ้นครับว่าแยกกันตรงไหนยังไง จะเห็นว่าก็ใหญ่เอาเรื่องอยู่

 

 

จุดประสงค์ของเรื่องราววันนี้จะพูดถึงช่างเทคนิคมากกว่า จึงไม่ขอลงรายละเอียดเกี่ยวกับอุปกรณ์เท่าไร แค่ให้เข้าใจ และ ดูๆรูปเป็นน้ำจิ้ม

ดูเอาล่ะกันครับ ว่าข้างในมันซับซ้อนกันแค่ไหน ขนาดเป็น wellhead แบบปกติๆนะ ไม่ใช่แบบที่ใช้ในหลุมน้ำลึกๆที่ต้องไปติดตั้งกันใต้ทะเลลึกเป็นกิโลๆ (subsea wellhead) อุปกรณ์ที่อยู่ใต้เส้นประในแนวนอนของรูปข้างบนคือ wellhead ส่วนที่เหนือเส้นประคือ X-mas tree

ผู้ผลิต well head กับ X-mas tree มักจะเป็นเจ้าเดียวกัน (ไม่เสมอไป) ก็เพราะมันใช้ด้วยกัน ขายมาด้วยกัน แต่ช่างเทคนิคมักจะเป็นคนล่ะคน เพราะงาน wellhead จะอยู่ที่แผนกขุดเจาะ (drilling) คือขุดเสร็จเอาท่อกรุลงใส่ ติด wellhead แล้วก็ชิ่งไปขุดหลุมต่อไป

ส่วนตอนเอา X-mas tree มาติดจะเป็นอีกแผนกหนึ่งที่เรียกว่า completion ทั้งแผนก ขุดเจาะ (drilling) และ completion ก็อยู่ใต้แผนกใหญ่เดียวกันที่ชื่อ well engineering หรือ ที่เรียกว่า วิศวกรรมหลุมเจาะ บางบ.จะเรียกว่า แผนก well construction

เอาล่ะพอแล้วสำหรับเรื่องเครื่องไม้เครื่องมือ

บ.น้ำมัน เป็นผู้ที่ซื้อเจ้า well head นี้มาใช้ โดยบ.ผู้ขายจะอยู่ในกลุ่มบ.ที่ผมเรียกว่า บ.ขายสินค้าและบริการ ผู้ขาย wellhead นี้มีมากมายเลยครับ จีน อินเดีย เยอะ ฝรั่ง สิงค์โปร์ก็มี ชื่อที่คุ้นๆหูในอ่าวฯในลานกระบือเราก็ FMC VetcoGrey (เป็นของเฮีย GE ไปแล้ว)

ถ้าเป็น wellhead แบบง่ายๆ เบสิกๆ หลุมธรรมดาๆ ส่วนมากบ.น้ำมันก็ให้ company man นั่นแหละ ดูแลเรื่องการติดตั้งไป ไรไป ไม่ต้องเสียตังค์จ้างช่างเทคนิคของบ. wellhead

แต่ถ้าเป็น well head แบบซับซ้อนๆ เรื่องเยอะ การตระเตรียม การทดสอบ การแก้ปัญหาหน้างาน ถ้าการทดสอบไม่ผ่าน การดูแลให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานเสมอ ใช้บ่อยๆ (แบบในอ่าวฯเรา) ดูแลเรื่องอะไหล่มากมาย ก็มักจะจ้างช่างเทคนิคของบ. well head มาประจำบนแท่นเลย ดูแล wellhead ตัวเองไป

หน้าที่ชองช่างเทคนิคคนนี้ก็อย่างที่ว่าไว้ ตระเตรียม ทดสอบ (ก่อนใช้ ขณะใช้ และ หลังติดตั้ง) การแก้ปัญหาหน้างาน ถ้าการทดสอบไม่ผ่าน การดูแลให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานเสมอ ดูแลเรื่องอะไหล่ จำนวนปริมาณการใช้งาน ทำงานควบคู่ไปกับคนงานแท่นขุดเจาะเมื่อมีการติดตั้ง ทดสอบ และ ใช้งาน

เนื่องการการขุดเจาะในอ่าวฯเรานั้น ทำกับแบบโรงงาน คือ ขุดเร็ว ขุดกันเป็นชุดๆ ดังนั้น การใช้งาน ติดตั้ง ทดสอบ well head จึงมีตลอดเวลา ช่วงที่ไม่ได้มีการทำงาน ก็มักมีงาน ตรวจสอบ ดูแลของในสต๊อกให้พร้อมใช้งาน ดังนั้น การทำงานก็จะเป็นแบบ 14/14, 21/21, 28/28 แล้วแต่บ.ต้นสังกัด

ผมรู้จักช่างเทคนิคที่จบวุฒิปวส.และป.ตรีวิศกรรมนะครับสำหรับตำแหน่งงานนี้

รายได้ เข้าใจว่าดีทีเดียวครับ เมื่อเทียบกับตัวเนื้องาน และ ตารางการทำงานที่ทำครึ่งพักครึ่ง มีเบี้ยออฟชอร์ มีไรต่อมิอะไรใช้ได้เลย แต่ก็นั่นแหละ ขึ้นกับบ.ต้นสังกัดด้วย

เรื่องความก้าวหน้า ผมก็ได้ข่าวว่าคนที่ผมรู้จักที่ไม่ได้ออกมาหน้างาน ไม่ว่าจะเต็มใจขี้เกียจออกมาทำหน้างาน หรือ จำใจ เพราะให้เด็กๆน้องๆรุ่นใหม่มาทำบ้าง หรือ บ.ต้นสังกัดหมดสัญญางานกับบ.น้ำมัน ฯลฯ ก็อยู่ฝั่งเป็นคนสอนคนฝึกอบรม เป็นวิศวกรขายตืดต่อลูกค้า (บ.น้ำมัน) เป็นคนดูแล workshop ดูแลโลจิสติก น่ะครับ

อย่างที่ผมออกตัวไว้ อาจจะมีอะไรแตกต่างไปจากนี้ในบางแง่มุม แต่ผมก็เล่าตามที่เห็นมา ถือว่ามาแบ่งปันที่รู้ที่เห็นมาก็แล้วกัน

ถ้าอยากอ่านฉบับเฮียวิกี้ก็ตามลิงค์นี้ไปได้ครับ https://th.wikipedia.org/wiki/หัวหลุม ฉบับภาษาอังกฤษก็ตามนี้ https://en.wikipedia.org/wiki/Wellhead

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *