AFE Authorization For Expenditure ต้องมีเงินเท่าไรจึงจะขุดหลุมนี้ได้

• Facebook
• Twitter
• Line

AFE Authorization For Expenditure ต้องมีเงินเท่าไรจึงจะขุดหลุมนี้ได้ – วันนี้มาคุยกันเรื่องเงินๆทองๆบ้างครับ งานขุดเจาะหลุมปิโตรเลียม ก็ไม่ต่างจากงานก่อสร้างอื่นๆที่มีเรื่องเงินๆทองๆมาเกี่ยวดองหนองยุ่ง ก่อนจะขุดหลุมสักหลุมเราก็ต้องมีการประมาณค่าใช้จ่ายต่างๆไว้ก่อน จริงไหมครับ

ไม่ใช่จู่ๆก็แบมือขอตังค์มาขุดแบบไม่ต้องกำกับควบคุม

ภาษาในวงการเราเรียกว่าการทำ AFE แปลแบบบ้านๆก็ทำงบประมาณค่าใช้จ่ายนั่นแหละ

https://petrowiki.org/Authority_for_expenditures_(AFE)

แต่ล่ะบ.ก็มีรูปแบบ การจัดกลุ่มค่าใช้จ่าย แบบฟอร์ม AFE ที่แตกต่างกัน ตามแต่วัตถุประสงค์ของแผนกบัญชี และ การเงิน ว่าต้องการละเอียดละออ ถี่ยิบย่อยกันทุกเม็ดขนาดไหน

ไม่มีมาตราฐานชัดเจนว่าทุกบ.ต้องทำแบบนั้นแบบนี้

ส่วนที่ผมจะมาเล่าให้ฟังนี้ จะเป็นการจัดหมวดหมู่ของค่าใช้จ่ายใน AFE ว่ามีหมวดใหญ่ๆอะไรบ้าง ที่ทุกๆระบบบัญชีของทุกบริษัท น่าคล้ายๆกัน

AFE Authorization For Expenditure

ต้องมีเงินเท่าไรจึงจะขุดหลุมนี้ได้

เราแบ่งกันเป็นก้อนๆตามหลักการบัญชีแบบนี้ครับ มี 3 ก้อนใหญ่ๆ Tangible, Intangible และ Allocated (ค่าใช้จ่ายส่วนกลางของโครงการ)

TANGIBLE COSTS

INTANGIBLE COST

… CONSUMABLES

… DRILLING RIG

… DRILLING SERVICES

… GEOLOGICAL SERVICES

… TESTING SERVICES

… COMMON COSTS

ALLOCATED COSTS

เรามาไล่ไปทีล่ะรายการกันดีกว่า

Tangible costs

แปลตามตัวหนังสือก็คือ ต้นทุนค่าของที่จับต้องได้ เช่น ท่อกรุ (casing) ท่อผลิต (tubing) ชุดปากหลุม (Wellhead) วาว์ลปากหลุม (X-mas tree) อุปกรณ์ทำหลุมให้พร้อมผลิต (completion equipment) เช่น packer DHSV (Down Hole Safety Valve) สาย control line เป็นต้น นอกจากนี้ยังมี อุปกรณ์ติดตั้งที่เกี่ยวข้องกับท่อกรุและการซีเมนต์หลุม (casing and cementing equipments) เช่น centralizer, float shoe, float collar เป็นต้น

พูดง่ายๆคือ อะไรที่จับต้องได้และเป็นส่วนประกอบทำให้เกิดหลุม อยู่ในหมวดนี้หมดครับ

Intangible costs

แปลกันตามตัวอักษรก็คือต้นทุนที่จับต้องไม่ได้ โดยมากก็ค่าบริการนั่นแหละครับ กลุ่มนี้มีแยกย่อยออกไปอีกเยอะครับ ไปไล่ดูกันทีล่ะรายการเลย

Consumables

กลุ่มนี้คือพวกใช้ไปวันๆ ใช้แล้วก็หมดไป เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น น้ำกินน้ำใช้ สารเคมีน้ำโคลน น้ำมันที่ใช้ผสมน้ำโคลน ซีเมนต์ และ สารเคมีที่ใช้ในงานซีเมนต์ หัวเจาะ ฯลฯ

Drilling Rig

ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับแท่นเจาะทั้งหมดจะอยู่ในหมวดนี้ หลักๆคือ ค่าเช่าแท่นเจาะ (รวมพนักงานประจำแท่น) คิดเป็นรายวันเรียกว่า rig day rate แล้วก็อาจจะมี ค่ากินค่าที่อยู่อาศัยคิดเป็นรายหัวต่อวันสำหรับคนที่ไม่ใช่พนักงานประจำแท่นเจาะ (นั่นคือเหตุผลที่พวกเราต้องเซ็นต์ชื่อตอนกินข้าวทุกมื้อไงครับ บ.แท่นเขาเอาไปเก็บตังค์บ.น้ำมันที่เช่าแท่นมา)

นอกจากนี้อาจจะมีค่าย้ายแท่นจากจุดหนึ่งไปจุดหนึ่งที่อยู่ในโครงการเดียวกัน เพราะการย้านแท่นแต่ล่ะครั้งมีค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นต่างหากกับบ.แท่น เช่น ค่าจ้าง marine officer, surveyor, ค่าสึกหรอเครื่องจักรเครื่องมือ ฯลฯ

ส่วนมากค่าย้ายแท่นเจาะนี้จะคิดต่อจำนวนครั้งที่ย้าย เช่น ย้ายหนนึงก็เท่านั้นเท่านี้เหรียญก็ว่าไป

ส่วนการเอาค่าย้ายแท่นเจาะลงบัญชีหลุมนั้นก็แล้วแต่บ.จะกำหนดให้คิด ถ้าย้ายไปเจาะแค่หลุมเดียว เป็นหลุมสำรวจหรือหลุมประเมิน (กรณี jack up) ก็เอาค่าย้ายลงบัญชีหลุมนั้นไปเลย แต่ถ้าหลุมผลิตที่เจาะกันบน platform ทีล่ะหลายๆหลุมต่อ 1 platform ก็อาจจะหารเฉลี่ยจำนวนหลุม รับกับไปหลุมล่ะเท่าๆกัน หรือ อาจจะให้หลุมแรกรับไปหลุมเดียวก็ได้ แล้วแต่นโยบายทางบัญชีของแต่ล่ะบ.

อาจจะมีอื่นๆมี แล้วแต่สัญญาจ้างจะตกลงกัน

Drilling services

ส่วนนี้จะเป็นค่าแรง ค่าจ้าง วิศวกร ค่าเช่าอุปกรณ์ จาก บ. service ที่เกี่ยวกับการขุดเจาะโดยตรง (ไม่นับการให้บริการทางธรณี ซึ่งจะแยกไปอีกหมวด) เช่น การเจาะแบบมีทิศทาง (directional drilling – DD) น้ำโคลน ซีเมนต์ คัดแยกเศษหินจากการเจาะ (solid control) การต่อท่อกรุ (Tubular Running Service – TRS) การกู้ก้านเจาะ (Fishing) H2S ฯลฯ แล้วแต่ว่าจะมีอะไรกันบ้าง

พูดง่ายๆคือ จ้าง บ.service เฉพาะทางอะไรมาที่เกี่ยวกับการขุดหลุมก็มาลงหมวดนี้

ส่วนจะคิดแบบค่าแรงคน ค่าเช่าอุปกรณ์รายวัน คิดต่อจำนวนชิ้นที่ใช้จริง หรือ เหมาเป็นหลุมๆก็ว่ากันไป

Geological services

หมวดนี้จะคล้ายกับ drilling services แต่จะเป็นงานบริการที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลทางธรณี เช่น wireline logging, coring, mud logging, LWD (Logging While Drilling) Gas analysis services ฯลฯ

Testing

บางกรณีที่มีการทดสอบหลุม ก็อาจจะมีหมวดนี้เข้ามา ส่วนมากก็คิดกันเป็นค่าเช่าค่าแรงรายวัน กับ ค่าของใช้ที่ใช้แล้วหมดไป หรือ อุปกรณ์ที่สึกหรอเป็นชิ้นๆ ใช้แล้วลงหลุมไป เช่น packer เป็นต้น

แต่ก็จะมีบางเรื่องที่ไม่ใช้การทดสอบหลุมเสียทีเดียว แต่เอามาฝากๆไว้ในหมวดนี้ เช่น การประเมินคุณภาพซีเมนต์ (CBL – Cement Bond Log) หรือ การยิงระเบิดท่อกรุเพื่อผลิต (perforation) เป็นต้น

Common costs

หมวดสุดท้ายในส่วน Intangible costs คือ common cost ซึ่งก็คือ ค่าอะไรที่เกิดขึ้นแล้วเป็นประโยชน์กับหลุมทุกหลุมในการขุดเจาะรอบนั้นๆ (campaign) เช่น ค่าสำรวจพื้นที่ (site survey) ค่าก่อสร้างปรับหน้างาน (site preparation) ทำถนน หักร้างถางป่า ในกรณีแท่นบก ค่าประกันภัย ค่าย้ายแท่นขุดเจาะเข้ามาครั้งแรก และ ย้ายออกไป (Mobilization – demobilizatio) ค่าใช้จ่ายเหมาอื่นๆ (General expenses) ค่าใช้จ่ายพวกนี้ก็เอามาเฉลี่ย หารๆกันลงบัญชีหลุมไป

Allocated costs

ต้นทุนส่วนนี้คล้ายๆกับ common costs ครับ ต่างกันที่ allocated costs นี้ คิดจากส่วนกลาง ไม่ใช่ส่วนของโครงการ เช่น ค่าฐานสนับสนุนการปฏิบัติการ (support base / warehouse) ค่า ฮ. ค่าเรือ ค่าตัวนักธรณี วิศวกร อื่นๆ จากส่วนกลาง หารๆเฉลี่ยๆกันลงไป

ค่าใช้จ่ายส่วนนี้เรานักขุดเจาะมักจะควบคุมไม่ได้ โดนมัดมือชก ถูกกำหนดมาโดยฝ่ายบัญชีให้เอาลงบัญชีหลุมไป อาจจะลงบัญชีแบบเหมาจ่าย หรือ แปรตามจำนวนคนหรือครั้งที่ใช้บริการก็ได้

ดังนั้น เวลาดูราคาหลุมว่าทีมขุดไหนของบ.ไหน นักขุดหลุมทำราคาค่าหลุมดีกว่ากัน เรามักจะจะเอา alloocated costs นี้ออกไป

เช่นกันกับค่า Geological services costs พวกเราก็ควบคุมไม่ได้ นักธรณีเขาเป็นคนกำหนด เราก็มักจะเอาออกไปเช่นกันเวลาประเมินประสิทธิภาพในเชิงราคาค่าหลุมของพวกเรานักขุด

Time dependent

นอกจากแบ่งตามประเภทต้นทุนทางบัญชีที่กล่าวมาแล้วนั้น เรายังแบ่งเป็นกลุ่มๆได้อีก 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ ต้นทุนที่แปรผันตามเวลา (time dependent cost) และ ไม่แปรตามเวลา (time independent cost)

ก็ต้องลงไปดูแต่ล่ะต้นทุนว่าเป็นอย่างไร เช่น ค่าเช่ารายวัน ก็จะแปรผันตามเวลา แต่ถ้าเป็น ท่อกรุ หัวเจาะ ชุดปากหลุม (Wellhead) ก็ไม่แปรตามเวลา หรือ ถ้าเป็นค่าเช่าแต่คิดเหมาเป็นค่าแรงต่อหลุม ก็ไม่แปรตามเวลาเช่นกัน ก็ต้องไปไล่ดูแยกเอา แต่ล่ะสัญญาจ้างก็ไม่เหมือนกัน

บางรายการก็ไม่เชิงแปรตามเวลา แต่ถ้าเวลาที่ผ่านไปก็ต้องกินต้องใช้ ก็อาจจะหยวนๆเฉลี่ยๆถัวๆไปว่าแปรตามเวลาได้ เช่น ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง ค่าน้ำกินน้ำใช้ ค่าอาหาร เป็นต้น

ค่าใช้จ่ายที่แปรผันตามเวลานี้ เราเรียกกันทั่วๆไปว่า Spread cost สรุปอย่างหยาบๆก็คือ rig day rate (ค่าเช่าแท่นเจาะรายวัน) + ค่าเช่ารายวันอื่นๆ + ค่ากินค่าใช้จ่ายเฉลี่ยรายวัน

Phasing

ที่ว่าไปทั้งหมดเป็นการแบ่งตามหลักบัญชี และ หลักเวลา

เพื่อให้เห็นชัดๆว่าขั้นตอนไหนของการขุดเจาะมีต้นทุนค่าใช้จ่ายเท่าไร เราก็มักจะแบ่งย่อยไปตามขั้นตอนการทำงานอีก เราเรียกว่า phasing

โดยมากเราก็แบ่งกันประมาณนี้ครับ แต่ก็อย่างที่เกริ่นไว้ข้างต้น แต่ล่ะบ.ก็อาจจะย่อย จะละเอียด ไม่เหมือนกันนะครับ

Rig Move (ย้ายแท่นเจาะจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งภายในแหล่งฯ – in field – ในรอบการขุด – campaign)

Surface Drilling

Surface Casing

Intermediate Drilling

Intermediate Casing

Production Drilling

Coring (ถ้ามี)

Production Casing

Perforation

Completion

หน้าตา excel มันก็จะออกมาประมาณนี้อะครับ

เนื่องจากโครงสร้างต้นทุนค่าขุดเจาะหลุมมันเป็นแบบนี้ จึงไม่แปลกที่เวลาจบหลุม สรุปวันที่ใช้ขุด กับ เงินออกมาแล้ว ไม่จำเป็นต้องล้อไปตามกัน

เช่น ตั้ง AFE เงินไว้ 10 ล้านบาท ประมาณว่าเสร็จใน 10 วัน แต่ก็อาจจะจบที่ใช้เงินไปน้อยกว่า 10 ล้านบาท แต่ใช้เวลาเกิน 10 วัน หรือ ตรงกันข้าม คือ ไม่จำเป็นว่า เวลากับเงินต้องไปด้วยกัน (แต่โดยมากมักจะไปด้วยกัน แต่ถ้าไม่ไปด้วยกัน วิศวกรเจ้าของหลุมจะต้องมีคำอธิบาย)

บางบ.ก็ง่ายๆ ใช้ excel ไปไรไป บางบ.ก็มีระบบมี work flow มี software เชื่อมต่อกับฝ่ายอื่นๆ เช่น บัญชี การเงิน ฝ่ายแผนฯ ก็ว่ากันไป ลองกูเกิลดูซิครับ มีตัวอย่างเพียบ แต่เบสิกๆมันก็ไม่หนีจากที่ผมเล่าไปเท่าไรหรอกครับ

ดูจากโครงสร้างราคาค่าขุดหลุมแล้ว เราจะเห็นได้ว่า การจะขุดให้หลุมราคาถูกได้ ไม่ใช่แต่ด้านเทคนิควิศวกรรม คือ การออกแบบตัวหลุม (well design) การทำงาน (execution) ให้เร็ว เลือกเทคโนโลยีให้เหมาะสมอย่างเดียว เรื่องการจัดซื้อจัดจ้างมีผลอย่างมากมายเลยครับ เพราะทุกอย่างมันต้องใช้เงินจ้างและซื้อมาทั้งนั้น เงื่อนไขสัญญา ราคาต่อหน่วย กลยุทธ์การทำสัญญา (contract strategy) นั่นสำคัญมั๊กๆ

ดังนั้น การจะเป็นวิศวกรขุดเจาะหลุมที่ดี จะต้องคิดแบบหลงจู้เป็นด้วย มีหัวทางธุรกิจ คิดว่าจะจัดซื้อจัดจ้างอย่างไรให้หลุมราคาอยู่ในงบ ทำอย่างไร ขุดๆไป งบไม่บานเบอะ ต้องบากหน้าไปของเงินเพิ่ม แต่ก็ไม่ใช่ว่าเผื่อซะมากมายจนต้องมาอธิบายตอนจบหลุมว่า ทำไมทำเรื่องขอไปเยอะเยอะแต่ใช้จริงนิดเดียว

เอาล่ะครับ จบเท่านี้ดีกว่า พอหอมปากหอมคอ มากกว่านี้ก็จะลึกไป เดี๋ยวไม่สนุก …

—————————

recta sapere

เอริกาอายุ 10 ขวบ ป่วยหนักและต้องได้รับการผ่าตัดที่อันตราย ก่อนทำการผ่าตัดหมอให้กำลังใจเธอว่าก่อนที่หมอจะช่วยหนูให้ดีขึ้น หมอจะช่วยให้หนูนอน

หลับนะ เอริกาตอบว่า ถ้าหมอจะทำให้หนูหลับ หนูก็ต้องสวดก่อนนอนก่อน เธอหลับตาแล้วสวดว่า

Now I lay me down to sleep, I pray the Lord my soul to keep. If I should die before I wake, I pray the Lord my soul to take. And this I ask for Jesus’ sake. Amen

หลังจากการผ่าตัด หมอผ่าตัด ยอมรับว่า คืนนั้น เขาสวดภาวนาก่อนนอนเป็นครั้งแรกในรอบสามสิบปี

เรื่องสั้นจาก Facebook คุณพ่อสุรชัย ชุ่มศรีพันธุ์

• Facebook
• Twitter
• Line