จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 16 เมื่อทอดทิ้งกัน ก็ต้องมีวันแก้แค้น (ตอนจบ)

  และแล้วก้าวสุดท้ายแห่งการเดินทางจากใต้พื้นพิภพของเราก็มาถึงแล้วล่ะครับ ก็อย่างที่ได้สัญญาไว้นะครับว่าในตอนนี้เราจะไปดูวิถีชีวิตของเจ้า “น้ำ” หลังจากที่ถูกจับแยกทางออกจากน้ำมันกัน เจ้าน้ำนั้นเมื่อถูกเราจับแยกออกจากน้ำมันแล้ว มันคงไม่พอใจที่เราจับมันแยกทางจากเพื่อนซี้ของมัน มันเลยคอยจะแก้แค้นอยู่เนืองๆ และ การสู้รบกับเจ้าน้ำนี้นอกจากจะเปลืองเงินแล้ว พวกเรายังต้องปวดหัวอีกต่างหาก   บางคนอาจคิดว่า โธ่เอ๊ย ถ้าน้ำที่ว่านี้มันเยอะนักก็แบ่งปันไปให้ชาวนาชาวไร่เขาใช้กันมั่งซะก็สิ้นเรื่อง ถ้าทำได้ก็คงจะดีซิครับ แต่มันไม่ง่ายอย่างนั้นหรอก เพราะน้ำที่แยกออกมาจากน้ำมันนี้มีความเค็มเกินกว่าที่จะใช้ในการเพาะปลูกำด้ และ ถึงแม้ว่าเราจะมีเทคโนโลยีในการทำน้ำเค็มให้เป็นน้ำจืดได้ก็ไม่คุ้มที่จะทำ

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 15 ถึงจะแยกไป แต่ก็มิได้ทอดทิ้ง

เมื่อเจ้าน้ำมันดิบได้ตัดช่องน้อยแต่พอตัว แยกทางออกไปแล้ว เราลองมาย้อนคิดถึงเพื่อนรักทั้งสองของน้ำมันดิบ (ซึ่งก็คือ ก๊าซและน้ำไงครับ) ที่จูงมือกันออกเดินทางมาตั้งแต่ต้นเลยซิว่า สหายทั้งสองนี้จะมีวิถีชีวิตของมันอย่างไรบ้างหลังจากแยกทางกับน้ำมันดิบแล้ว โดยเราจะเริ่มพูดถึงวิถีชีวิตของ “ก๊าซ” กันซะก่อนนะครับ ในตอนที่ 12 เราได้เกริ่นไว้แล้วว่า ก๊าซที่ผลิตขึ้นมาได้พร้อมน้ำมันดิบนั้นมีประโยชน์ใช้สอยมามกมายซึ่งจะเล่าให้ฟังดังต่อไปนี้   ประมาณร้อยล่ะ 10 ของก๊าซที่ผลิตได้ทั้งหมด เราจะนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้าใช้ในสถานีผลิต และ

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 14 เมื่อหนึ่งถังน้อยกว่าหนึ่งถัง

  เมื่อเราส่งน้ำมันดิบเพชร (ที่สะเด็ดน้ำดีแล้ว) ขึ้นรถไฟไปยังโรงกลั่น ก็หมายถึงว่าเราได้ส่งสินค้าของเราถึงมือลูกค้าแล้วนั่นเอง วงจรแห่งภาระกิจก็เป็นอันจบลงเพียงเท่านั้น แต่ “จากใต้พื้นพิภพ” ของเรายังไม่สามารถจบลงได้ง่ายๆ เพราะเรายังไม่ได้พูดถึงการวัดปริมาณน้ำมันดิบในการซื้อขายกันเลย การวัดปริมาณของน้ำมันดิบเพชรนั้น เราจะกระทำ ณ. หลายจุดด้วยกัน เริ่มจากการวัดที่สถานีผลิต คือ วัดกันในถังเก็บน้ำมันนั่นเอง การวัดปริมาณน้ำมัน (ซึ่งยังคงมีน้ำปนอยู่) ในถังเก็บนี้เราจะใช้วิธีที่เรียกว่า

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 13 แห้งเบาสบาย

เมื่อตอนที่แล้วเราทิ้งท้ายกันไว้ว่าน้ำมันดิบจะถูกพักไว้ในถัง เพื่อรอให้น้ำตกตะกอนเสียก่อน (หมายถึงรอให้น้ำกับน้ำมันแยกตัวออกจากกันน่ะครับ) ที่แหล่งน้ำมันสิริกิติ์ของเรานั้นมีถังพักน้ำมันแบบนี้อยู่ 5 ถังด้วยกัน (สีดำๆใหญ่ๆที่เรามักจะเห็นในรูปถ่าย) เราจะปล่อยให้น้ำมันที่ผลิตได้พักไว้ในถังเหล่านี้ประมาณ 6 – 1 2 ชั่วโมง โดยมีท่อน้ำร้อนใต้ถังคอยอุ่นให้น้ำมัน้อนอยู่ตลอดเวลา และความร้อนนี้ก็จะเป็นตัวช่วยให้น้ำแยกออกจากน้ำมันได้ดีขึ้นด้วย และ เมื่อสองสหายนี้ร่ำลากันเรียบร้อยแล้ว น้ำมันเปล่าๆที่เหลืออยู่ก็จะนั่งรอคิวที่จะเดินทางต่อไป (ยังครับ จุดหมายปลายมางยังอยู่อีกไกล

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 12 รวมกันเราแหลก แยกกันเราสบาย

ก่อนที่เราจะมาคุยกันถึงการผลิตน้ำมัน ขอทบทวนความทรงจำของคุณเสียหน่อยนะครับว่า น้ำมันที่ขึ้นมาจากหลุม และ ไหลมาตามท่อส่งน้ำมันอันยาวไกลนั้น มิใช่มีแต่น้ำมันดิบเพียงลำพัง เพราะน้ำมันดิบจะต้องลากเอาเพื่อนซื้ที่ชื่อว่า “ก๊าซธรรมชาติ” และ “น้ำ” ติดตามกันมาด้วยทุกทีไป ก๊าซและน้ำนี้ แม้ว่าจะร่วมทุกข์ร่วมสุขกับน้ำมันดิบมาตั้งแต่แรกเกิด แต่เมื่อเดินทางมาถึงสถานีผลิตแล้ว ก็จำต้องโบกมืออำลากันเสียทีล่ะครับ เพราะสิ่งที่เราต้องการผลิตนั้นคือ “น้ำมันดิบ” และ สิ่งที่ผู้ซื้อต้องการซื้อก็คือ “น้ำมันดิบ”

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 11 เรื่องหมูๆ

มีเรื่องเล่ากันว่ามีผู่เยี่ยมชมแหล่งน้ำมันสิริกิติ์คนหนึงเหลือบไปเห็นข้อความที่เขียนไว้บนกระดานว่า “Buy More Pig” (ซึ่งสามารถเข้าใจเป็นภาษาไทยๆได้ว่า “ซื้อหมูมาเพิ่มอีกนะ”) เมื่อเห็นดังนั้น ก็ให้สงสัยว่า ที่นี่เขาทำฟาร์มเลี้ยงหมูกันเป็นอาชีพเสริมด้วยหรือไง … ไม่ใช่หรอกครับ ในแวดวงการขุดเจาะและผลิตน้ำมันนั้นเขาจะชอบตั้งชื่ออุปกรณ์ให้เหมือนสัตว์ชนิดต่างๆเสียเหลือเกิน (จะด้วยเหตุผลกลใดก็มิอาจทราบได้) เช่น Monkey Board (ซึ่งน่าจะแปลว่ากระดานลิง Rat Hole (อันนี้น่าจะแปลว่ารูหนู)

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 10 เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว

  ในตอนนี้เรามาติดตามการเดินทางของเจ้าน้ำมันดิบกับก๊าซกันต่อดีกว่า ขณะนี้เรากำลังถึงตอนที่น้ำมันดิบกำลังเดินทางไปตามท่อส่งน้ำมัน เตรียมเข้าสู่ประตูสถานีผลิตแล้วไงล่ะครับ พฤติกรรมการเดินทางของน้ำมันดิบเพชร บางทีก็เดินเร็ว บางทีก็เดินช้า หาความสม่ำเสมอมิได้เลย และ การผลิตน้ำมันดิบของเรานั้นต้องดำเนินติดต่อกันตลอดวันตลอดคืน โดยในตอนกลางคืน น้ำมันดิบที่อยู่ในท่อส่งน้ำมันจะไหลเชื่องช้าแบบสะลึมสะลือเข้ากับบรรยากาศเปี๊ยบเลย ครั้นพอรุ่งเช้า พอได้รับแสงตะวันเข้าหน่อย เจ้าน้ำมันดิบตามท่อส่งน้ำมันต่างๆ ก็จะพากันตื่นขึ้นสดชื่นแจ่มใส แล้วก็วิ่งแข่งกันเข้าสู่สถานีผลิตกันใหญ่ พอตกสายหน่อย อัตราการไหลก็จะค่อยๆช้าลง และ

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 9 เข้าให้ถูกช่อง

  เอาล่ะครับ ที่นี้คุณๆก็ได้ทราบกันแล้วว่า Choke (หรือ Bean) นี้คืออาวุธที่สำคัญที่เราใช้ในการควบคุมบริมาณของน้ำมันและก๊าซที่โผล่ขึ้นมาจากท่อผลิต แต่ประโยชน์ของ Choke มิได้มีเพียงเท่านั้นนะครับ ในการเพิ่มหรือลดปริมาณน้ำมันและก๊าซที่ไหลผ่าน Choke นั้น สิ่งที่จะเกิดขึ้นไปพร้อมๆกันนั้นก็คือการเปลี่ยนแปลงของความดันในตัวของน้ำมันที่กำลังไหลเข้ามาปะทะเจ้า Choke นี้เข้า และ ความดันที่เพิ่มขึ้นนี้ก็คือประโยชน์อีกประการหนึ่งที่เราได้จาก Choke ไงล่ะครับ

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 8 บีบเข้าไป

เอาล่ะครับ … ตอนนี้ เจ้าน้ำมันดิบที่กบดานอยู่ใต้ดินซะนาน ก็ออกมาสู่โลกภายนอกได้แล้ว (เฮ …) การจะโผล่ขึ้นมาสู่โลกภายนอกของน้ำมันดิบนั้น เจ้าน้ำมันดิบจะต้องเดินทางผ่านอุปกรณ์ชนิดหนึ่งที่ฝรั่งเขาตั้งชื่อเสียน่าเอ็ดดูว่า Christmas Tree (แปลเป็นไทยก็ต้องเรียกว่า “ต้นคริสต์มาสนั่นแหละครับ) ที่เรียกกันอย่างนี้ก็พอจะสันนิฐานได้ว่าในสมัยก่อนเจ้าอุปกรณ์ที่ว่านี้คงจะมีชิ้นส่วนยื่นออกมามากมายหน้าตาคล้ายๆต้นคริสต์มาสละมัง แต่เมื่อวันเวลาผ่านไป เจ้าต้นคริสต์มาสนี้ก็ได้รับการพัฒนาขึ้นมาเรื่อยๆ จนในปัจจุบันหน้าตามันออกจะละม้ายคล้ายหุ่นยนต์เด็กเล่นขนาดใหญ่ซะมากกว่า (แต่เราก็ยังเรียกมันว่า Christmas Tree

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 7 วิชาตัวเบา

  ในตอนนี้เราก็จะมาว่ากันด้วยเรื่องของเจ้าก๊าซตัวดีนี้กันต่อ แต่เราจะพูดถึงในแง่อันเป็นประโยชน์ของมันบ้าง โดยส่วนใหญ่แล้ว สาเหตุที่น้ำมันดิบไม่สามารถไหลขึ้นมาถึงปากหลุมได้ ก็เพราะความดันในแหล่งกักเก็บลดลงต่ำ และน้ำมันที่อยู่ที่ก้นหลุมไม่มีก๊าซผสมอยู่ในปริมาณที่เพียงพอที่จะทำให้น้ำมันดิบนั้นเบาพอที่จะพาตัวของมันเองขึ้นมาให้ถึงปากหลุมได้ พูดถึงตรงนี้ก็ขอทำความเข้าใจกันเสียก่อนเลยว่า น้ำมันดิบเปล่าๆในปริมาณที่เท่ากับน้ำมันดิบที่มีก๊าซผสมอยู่ด้วยนั้น อย่างหลังจะมีความเบากว่ามาก   คุณคงยังจำคำว่า Artificial Lift หรือ “การช่วยยก” ที่เราเคยพูดถึงกันเมื่อ 2 – 3

Read more