Warm Cold Smart rig stacking แท่นเจาะไม่มีงาน เราจอดมันอย่างไร – ในยามที่อุตสาหกรรมเราคึกคัก ขุดเจาะกันโครมๆ แทบไม่มีใครพูดถึงเรื่องนี้ เรื่องจะจอดแท่นเจาะอย่างไร
ถ้าเปรียบเป็นรถยนต์ก็ติดเครื่องยนต์ เสียบกุญแจค้างไว้ เดี๋ยวก็มีคนมาเช่าไปขับ
แต่อีตอนที่ไม่มีงานชุก หรือ เข้าช่วงฉิบหายของอุตสาหกรรม ที่เราเรียกว่า down turn นี่ซิ การจอดแท่นขุดเจาะเป็นเรื่องใหญ่ที่สามารถชี้ชะตาบ.แท่นเจาะได้ทีเดียวว่า จะอยู่หรือไป
วันนี้จะมาชวนคุยกันเรื่องต่างๆข้างล่างนี้แหละ
- ดัชนีชีวัดที่ซื่อสัตย์ที่สุดของอุตสาหกรรม
- ในบรรดาการตัดสินใจที่ยกลำบากยามจะเดี้ยง
- Warm stack
- Cold stack
- มันต่างกันไง
- Smart stack
- ทางเลือกที่จะช่วยให้อยู่รอด(อย่างไร)
เนื้อหาส่วนใหญ่ก็เคาะๆเอาจากกระโหลกผมนี่แหละ รวมๆกับแหล่งข้อมูลอื่นๆประกอบบ้างไรบ้าง เช่น https://drillers.com/smart-stacking-difference-between-cold-warm-stacked-rigs/
Warm Cold Smart rig stacking
แท่นเจาะไม่มีงาน เราจอดมันอย่างไร
ดัชนีชีวัดที่ซื่อสัตย์ที่สุดของอุตสาหกรรม
ท่ามกลางสถานการ์ปัจจุบันที่เต็มไปด้วยสารสื่อมากมายในโลกสื่อสังคมที่ มีทั้งผู้นำประเทศ(ห่วยๆ)หายใจรดทวิตเตอร์รายวัน มีพ่อค้าพยายามจับมือฮั้วดันราคาแล้วปล่อยข่าวเล่นรายวัน มีผู้จัดการกองทุนเก็งกำไรจับมือสื่อเฮงซวย ออกข่าวกันรายวัน เพื่อดันราคาให้ขึ้นหรือลง ในช่วงเวลาหนึ่งๆ เพื่อให้ตัวเองได้ประโยชน์ และ คู่แข่ง (หรือผู้อื่น) เสียประโยชน์
ผู้คนที่ผมกล่าวถึงทั้งหมดนั่น เล่นกับสิ่งที่ชื่อว่า ตัวชี้วัด (index) โน้นนี่นั่น เริ่มจากให้มหาวิทยาลัยชื่อดัง หรือ องค์กรกลางของอุตสาหกรรม คิดค้นดัชนีต่างๆขึ้นมาเพื่อบอกว่าอุตสาหกรรมเราสุขภาพเป็นอย่างไรในปัจจุบัน และ คาดการณ์ไปในอนาคต
พอดัชนีเป็นที่น่าเชื่อถือ คราวนี้ก็เริ่มที่จะเข้าไปแทรกแซงดัชนีต่างๆเข้าข้างผลประโยชน์ตัวเอง
บรรดาผู้นำประเทศเอย เจ้าของธุรกิจ บริษัทฯต่างๆเอง บรรดา ซีอีโอ ต่างๆก็อออกให้มุมมอง คาดการณ์เสริมทับลงไปต่างๆนานา
จนผู้บริโภค หรือ กรรมกร อย่างเราๆ งงไปหมด ไม่รู้ว่าอะไรเชื่อได้และไม่ได้แล้วตอนนี้
แต่ แต่ แต่ … โชคดีอย่างหนึ่งที่มี ตัวเลขอยู่ 2 ตัว ในอุตสาหกรรมเราที่ไม่เคยโกหก
- จำนวนแท่นขุดเจาะที่กำลังทำงาน (active rigs)
- จำนวนแท่นขุดเจาะที่จอดอยู่ (stacked rig)
ไม่ว่าประธานาธิบดี หรือ ซีอีโอ บ.ใหญ่ยักษ์แค่ไหนพูด ก็ไม่อาจจะปฏิเสธความจริงเมื่อเรามองไปที่ลานจอด หรือ ท่าจอดแท่นขุดเจาะ (stacking yard/ port)
วันนี้เราจะมาชวนคุยเรื่อง
- จำนวนแท่นขุดเจาะที่จอดอยู่ (stacked rig)
ในบรรดาการตัดสินใจที่ยากลำบากยามจะเดี้ยง
ในยามลำบากที่อุตสาหกรรมดิ่งเหว ผู้บริหารจำเป็นต้องตัดสินใจที่ยากลำบากหลายๆอย่าง
บางการดัดสินใจที่ยากๆก็มีตัวช่วยที่เป็นกฏเกณฑ์ชัดเจนประกอบช่วย โดยมากจะเป็น การเงิน การบัญชี สัญญิงสัญญากับคู้ค้าในห่วงโซ่อุปทาน การต่อสัญญา เลื่อนจ่ายภาษี ปรับโครงสร้างทุนที่มาหล่อเลี้ยงบริษัท เลื่อนโปรเจค ลดจำนวนคนงาน
บางการตัดสินใจก็ยากกว่า เพราะไม่มีทางเลือกที่ทุกคนพอใจ มีแต่เสียกับเสีย ก็ต้องเลือกที่จะเสียให้น้อยที่สุด ที่ฝรั่งเรียกว่า the lesser of two evils
หนึ่งในการตัดสินในที่ว่านั่นก็คือ การที่บ.ให้เช่าแท่นขุดเจาะต้องเลือกที่วิธีที่จะจอดแท่นขุดเจาะ (Rig stacking strategy)
Warm stack
“อุ่น” แปลว่า เครื่องยนต์ทุกชิ้น แม้แต่ตู้เย็นในครัว ไฟส่องสว่าง ระบบสื่อสาร ฯลฯ ยังใช้งานได้ เหมือน สตาร์ทรถรอไว้ กุญแจเสียบอยู่ พร้อมให้เช่าทุกเมื่อ
อาจจะมีคนงานไม่ครบทุกหน้าที่ทั้งจำนวนและตำแหน่ง แต่ถ้ามีลูกค้าต้องเรียกแล้วมาได้ทันที
ประมาณนี้ครับ …
Cold stack
“เย็น” … คิด ดับเครื่อง จ่ายเงินค่าอดให้น้อยที่สุด เพราะไม่รู้ว่าจะกลับมาได้งานเมื่อไร การซ่อมบำรุงก็เอาแค่ “ปลอดภัย”
- ดูแลเครื่องยนต์ไม่ให้มีน้ำมัน สารเคมี ผงเคมี บลาๆ รั่วไหลลงไปออกมานอกแท่นเจาะลงทะเล ลงพื้นดิน (แท่นบก) ไปปนเปื้อนชาวบ้านชาวช่องให้โดนฟ้อง
- เติมน้ำมันหล่อลื่นส่วนต่างๆเอาไว้ อยากน้อย เวลาต้องโล๊ะ จะได้ขยับได้บ้างไรบ้าง
- จ้างรปภ.มาเฝ้าไว้หน่อย เดี๋ยวซาเล้งดอดมาตัดแยกไปขาย
- ยึด โยง ผูก เชื่อม ชิ้นส่วนต่างๆ ไม่ให้สนิมขึ้นกร่อน แล้วลมพัดปลิวไปตกใส่หลังคาชาวบ้าน หรือ ร่วงลงทะเล
- อุดรอยรั่วของถังเก็บต่างๆ เดี๋ยวฝนลงไป น้ำทะเล ไอเกลือ ลงไป จะผุเร็ว ขายซากไม่ได้ราคา แทนที่จะชั่งได้เหล็ฏหนักๆ กลับชั่งได้แต่สนิมเบาๆขายไม่ได้
- ตรวจสอบ โดยผู้เชี่ยวชาญสิ่งแวดล้อม(สำหรับกฏเกณฑ์บางประเทศ) ว่าไม่ก่อให้เกิดมลพิษฯแก่บ้านใกล้เรือนเคียง
มันต่างกันไง
นอกจากการ “โดนเลือกปฏิบัติ” อย่างที่ว่าแล้ว ความต่างคือ เรื่องเงินๆทองๆ
Cold stack จะใช้เงินเยอะมากๆในช่วงแรกๆ เมื่อเวลาผ่านไปก็แทบจะไม่ต้องจ่ายอะไรมากนอกจากค่าเช่าที่ (บก) เช่าท่า (ทะเล) ค่ายามเฝ้า
Cold stack แท่นเจาะ จะหมดสภาพเร็วมาก เพราะไม่มีใครมาดูมาแล ถ้า cold stack ไว้นานๆ แล้วเกิดงานเข้า ต้องงัดออกมาให้เช่า คราวนี้แหละ ต้องมาประเมินกันว่าต้องลงเงินกับม้าแก่อีกเท่าไร ถึงจะลงสนามได้
ส่วน warm stack ก็ตรงกันข้าม ค่าใช้จ่ายไม่ต่างกับตอนมีงาน แต่เครื่องจักรเครื่องยนต์ ไม่สึกหรอเท่าไร เพราะไม่ได้ หมุน ไม่ได้รับโหลด ชิวๆไป หยอดน้ำมันเครื่อง น้ำมันเกียร์ อัดจารบีไปไรไป วันนึงก็สตาร์ทสักชม.พอไม่ให้ลืมว่ามันทำงานอย่างไร ค่าใช้จ่ายก็อาจจะน้อยกว่าตอนทำงานปกติสัก 30%
Smart stack
เอาไงดี มีอะไรที่ตรงกลางๆไหม
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า ปัจจัยหลักในการเลือกที่จะจอดแบบ อุ่น หรือ แบบ เย็น ก็คือ
- ระยะเวลาที่คาดว่าอุตสาหกรรมจะไม่มีงานให้ทำ
- รุ่นของแท่นเจาะที่จะเอาไปจอด
- ผลกระทบต่อบ.ตัวเอง
รุ่นนี่ดูไม่ยากว่าจะหมดความนิยม ไม่มีใครเช่าเมื่อไร แต่เวลาที่ต้องจอดนี่แหละ เดากันยาก เดาถูกก็เหมือนถูกหวยเลย เดาผิดก็เหมือนโดนหวยแหลก 555
นอกจากนี้ อุตสากรรมโดยรวมร่วงเหมือนกัน แต่ผลกระทบต่อแต่ล่ะบ.ไม่เหมือนกัน ปัจจัยนี้ก็ต้องไปวิเคราะห์กันเองภายในอีกทีว่า ผลกระทบจะมาถึงบ.เราเมื่อไร และ กลับกัน เมื่ออุตสาหกรรมกลับมาขาขึ้นล่ะ เราจะขึ้นได้ก่อน ทัน หรือ หลัง อุตสาหกรรมในภาพรวมไหม
ทั้ง 3 ปัจจัยนี่แหละ จะกำหนดว่าเราควรเลือกจอดแท่นขุดเจาะแบบไหน
จอดแบบฉลาดๆ (smart stack) คือ การพยายามที่จะจอดแท่นเจาะแบบ warn stack แต่ลดค่าใช้จ่ายให้น้อยที่สุดๆ และ หลีกเลี่ยงข้อเสียของ cold stack
ทำอะไรได้บ้างล่ะ
หลายๆบ.ก็คิดประดิษฐ์วิธีขบวนการมาใช้กัน ทั้งทางวิศวกรรม และ การบริหารจัดการ เช่น …
- ถ้าจอดหลายแท่น ก็จอด หรือ เก็บไว้ ติดๆใกล้ๆกัน ต้นทุนค่าเดินทางมาจอดเก็บใกล้ๆกันอาจจะมากกว่าต่างคนต่างจอดที่ใครที่มัน เพราะ ค่าใช้จ่ายหลักๆของการจอดแท่นเจาะแบบ warm stack คือ ค่าแรงคน คิดง่ายๆเลย ถ้าจอดติดๆกันใน yard หรือ ท่า (port) เดียวกัน คนทำงานชุดเดียวกัน เช่น ช่างไฟ จนท.ตรวจสอบ (auditor) คนทำความสะอาด logistic ต่างๆ ใช้ คนเดียวกันได้ ยิ่งจอดหลายๆแท่นฯติดๆกันยิ่งคุ้ม
- ใช้ เครื่องจักร เครื่องกล อะไหล่ ชุดทดสอบ วัสดุ อุปกรณ์ ร่วมกันในการบำรุงรักษาสภาพ
- สลับการซ่อมบำรุง
ให้นศ.เขียนวิทยานิพนธ์ได้เลยครับเรื่องนี้ เพราะจอดแท่นเจาะอย่างไรให้คุ้มที่สุด ไม่ใช่แค่เรื่องวิศวกรรมอย่างเดียว ต้องคิดนอกกรอบ เข้าใจอุตสาหกรรม มองภาพกว้างๆในเชิงบริหารจัดการ การเงิน การบัญชี logistic supply chain ด้วย
อ้อ … smart stack นี่ บางคนก็เรียกว่า semi stack นะครับ ไปเจอที่ไหน ให้เข้าใจว่ามันคืออย่างเดียวกัน
ทางเลือกที่จะช่วยให้อยู่รอด(อย่างไร)
ถ้าให้ขมวดวิธีคิดให้รวบยอดที่สุดว่าจะเลือกใช้วิธีไหน คือ ในแต่ล่ะวิธีที่เราเลือก เราต้องคำนวนค่าใช้จ่าย 3 รายการ
- วันแรกที่เอามันมาจอด (initial cost)
- ต่อวันในการจอด (daily cost)
- ค่าปลุกมันให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง (brought out of retirement cost)
ต้องตั้งสมมติฐานกันมากมายพอสมควร ซึ่งก็ไม่ยากอะไร อุตสาหกรรมเราตั้งสมมติฐานกันเก่งอยู่แล้ว 555
พูดอีกนัยก็คือ สร้างตัวแบบทางเศรษฐศาสตร์ (economic model) เพื่อหา NPC (Net Present Cost) ธรรมดาๆนี่เอง
นั่นก็ว่ากันไปตามหลักวิศวกรรมและการเงิน แต่ก็มีอีกเหตุผลหนึ่งคือการสร้างภาพเพื่อผลทางธุรกิจ เช่น ราคาหุ้นกำลังร่วง และ ต้องการพยุงราคาหุ้น เพื่อจ่ายปันผล จะควบรวมกิจการ จะกู้เงิน พูดง่ายๆคือ ต้องการพยุงมูลค่า ความเชื่อถือทางธุรกิจของบ.
กรณีนี้ผู้บริหารก็มักจะทำสิ่งที่เรียกว่า window dressing แปลเป็นไทยก็สร้างภาพนั่นแหละ
ไม่ว่าผลจาก ตัวแบบทางเศรษฐศาสตร์ (economic model) จะออกมาเป็นไง ก็ต้องจอดแบบ อุ่น ไว้ก่อน เพราะต้องการสื่อออกไปว่า เฮ้ย … บ.ยังมีงานมีธุรกิจ(รายได้)ในเร็วๆนี้อยู่นะ
พอขายหุ้นได้ ดีลควบรวมบ.ได้ กูเงินได้ จ่ายปันผลได้ เสร็จธุะระนั่นแหละ แล้วค่อยหยิบ ตัวแบบทางเศรษฐศาสตร์ (economic model) มาดูว่า จริงๆควรจะจอดแบบไหน
สรุป
โอเคนะ หวังว่าคงได้อะไรติดๆสมองไปบ้าง
ยามจน ยามยาก นี่แหละ สมองคนเราจะทำงานดีที่สุด เพราะมันเป็นกลไกการเอาตัวรอด นวัตกรรมเลิศๆหลายอย่างก็มาตอนที่เราต้องหาวิธีอยู่ให้รอดนี่แหละ
การจอดแท่นเจาะให้ค่าใช้จ่ายต่ำที่สุด แล้วตอนเอามาให้เช่าอีกทีก็ให้ใช้เงินปลุกผีให้น้อยสุดนี่แหละ จะเป็นตัวตัดสินบ.แท่นเจาะระหว่าง ล้ม หรือ ไม่ล้มละลาย ในยามอุตสาหกรรมทรุด