SPE Live – Understanding Legacy Well Risks in CCS Projects – ได้ฟังมา เอามาสรุปให้ฟังเป็นภาษาบ้านๆ เป็นความรู้กันนิดหน่อย เพราะคิดว่าในอนาคตพวกเราน่าจะได้ยินเรื่อง CCS นี้หนาหูขึ้น
รวบรัดตัดความเลยก็แล้วกันว่า Legacy Well คือ อะไร
Legacy แปลตรงๆคือ ตำนาน … หลุมในตำนาน เฮ้อ … ฟังแล้วจั๊กกะเดียม ผมแปลของผมเองว่าหลุมเก่า(ในพื้นที่ที่สนใจ)ก็แล้วกัน
เวลาเราจะอัด CO2 ลงไปเก็บเนี้ย เราต้องดูหลุมเก่าๆในแหล่งที่เราจะอัดลงไปด้วยว่า สภาพหลุมมันเป็นอย่างไร มีโอกาสที่จะรั่วขึ้นมาจากแหล่งโดยผ่านหลุมเก่านั้นไหม
หัวใจของบทความนี้อยู่ตรงสีแดงๆข้างบนนี่แหละ
Understanding Legacy Well Risks in CCS Projects
เริ่มกันเลย
I – บทบาทและความจำเป็นของหลุมเก่า(ในพื้นที่)
ความจำเป็นทางธรณี – ส่วนใหญ่เราจะอัด CO2 ลงในแหล่งเก่าเดิมที่ผลิตจนหมดแล้ว จึงเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องไปเจอหลุมเก่าที่ผลิตอยู่
ถามว่าไปเจาะอัดเข้าที่อื่นไม่ได้หรือ มันก็ได้ แต่มันหาแหล่งอัดเข้าไปยาก ต้นทุนหา และ ต้นทุนการสำรวจ สูง เหมือนไปหาแหล่งผลิตปิโตรเลียมใหม่เลย งั้นไปหาแหล่งปิโตรฯไม่ดีกว่าเหรอ ผลตอบแทนสูงกว่านิ
มิหนำซ้ำ ต้องใช้แรงอัดสูง (เปลืองพลังงานค่าใช้จ่าย) เพื่อไปไล่ของที่มีอยู่แล้ว สู้ไปอัดเข้าแหล่งที่มีของน้อยหรือไม่มีของเลย (ผลิตปิโตรฯออกไปจะหมดแล้ว) จะง่ายกว่าถูกกว่า
ข้อมูล และ ความเสี่ยง – อย่างที่เกริ่นไปข้างต้น แหล่งเก่ามีข้อดีหลายอย่าง แต่แหล่งเก่ามันก็มาพร้อมกับหลุมเก่าที่เป็นความเสี่ยงที่จะเป็นทางให้ CO2 รั่วขึ้นไปข้างบนพื้นผิว
จะบริหารจัดการ(หลุมเก่า) หรือ จะหลีกเลี่ยง – ในเมื่อข้อดีของการใช้แหล่งเก่ายังมีอยู่ จึงก็ต้องมาดูกันทีละหลุมๆ ว่ามีความเสี่ยงแค่ไหน ซ่อม ลดความเสี่ยง ได้อย่างไร ใช้เงิน ใช้เวลาเท่าไร
II – การแก้ไข และ การคุ้มทุน
ต้องมาดูกันว่า ค่าใช้จ่าย และ ลงทุนเพื่อแก้ ซ่อม หลุมเก่าๆ ไม่ให้รั่ว กับ รายได้จากการอัด CO2 อะไมากกว่ากัน
โดยมากโครงการ CCS นี่กำไรก็บางอยู่แล้ว บางทีซ่อมหลุมเก่ายากๆหน่อย 2 – 3 หลุม ก็ไม่คุ้มทุนโครงการแล้ว โดยเฉพาะโครงการนอกชายฝั่งที่ค่าใช้จ่ายซ่อมหลุมสูงมาก ยิ่งหลุมเก่าๆยิ่งซ่อมแพง
III – ข้อมูลที่มี
ปัญหาคลาสสิกครับ หลุมยิ่งเก่า ข้อมูลยิ่งหายาก ถ้าซ่อมบ้าน เรายังเดินสำรวจ เคาะโน้น แงะนี่ ก่อน ค่อยวางแผนซ่อมกันได้ แต่หลุมปิโตรฯ เรามองไม่เห็น เราต้องพึ่งเอกสาร รายงาน บันทึก อย่างเดียวเลย
แล้วแหล่งๆหนึ่งกว่าจะผลิตหมด และ สภาพเหมาะกับใช้อัด CO2 ก็มักจะอายุ 20 – 25 ปี ขึ้นไป หลุม ก็จะเก่ากว่านั้น เพราะต้องขุดก่อนที่จะผลิต จริงไหม
25 ปี ก่อน โดยมาก เอกสารต่างๆยังเป็นกระดาษ ยังแสกนเป็นรูป หรือ จดมือ พล๊อตมือ ก็ยังมี
ดังนั้น digital technology ช่วยได้เยอะในการเปลี่ยนข้อมูลที่ไม่มีโครงสร้างเป็นข้อมูลที่มีโครงสร้างพร้อมนำใช้งาน น้องๆหลานๆสาย digital tech มองเห็นโอกาสทำเงินตรงนี้ได้สบายมาก
IV – กฏกติกาต่างๆ
มี 2 แนวคิด
ไม่มีความเสี่ยงที่จะรั่วอย่างมีนัยสำคัญ – แต่ล่ะบ้าน (รัฐ) ก็ออกกฏมา กฏใครกฏมัน โดยมักแบ่งการรั่วออกเป็น 2 แบบ
รั่วภายในพื้นที่โครงการ (Migration)
รั่วออกนอกพื้นที่โครงการ (Leakage)
จะไปทำโครงการ CCS ที่ไหน เรื่องแรกเลยที่ต้องดู คือ กติกาของที่นั่น
ระดับการรั่วที่อิงกับวิทยาศาสตร์ในปัจจุบัน – เนื่องจากไม่มีกรณีศึกษาการรั่วของหลุมอัด CO2 มากนักในปัจจุบัน โดยมากตอนนี้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาโดยเทียบเคียงพฤติกรรมการรั่วจริงของมีเทนในหลุมผลิตก๊าซและน้ำมันแทน
V – ความท้าทายทางเทคนิค Understanding Legacy Well Risks
การกัดกร่อน – CO2 เจอกับน้ำ + ความร้อน มันคือกรดดีๆนี่เอง ดังนั้น เหล็กที่เอามาทำหลุมต้องเอาอยู่ แปลว่า แพง 555
การเปลี่ยนสถานะฉับพลันเนื่องจากอุณหภูมิ – CO2 เปลี่ยนได้ 3 สถานะ ของแข็ง ของเหลง และ ก๊าซ ได้ในช่วงอุณหภูมิที่ไม่ต่างกันมากนัก ทำให้บริหารจัดการลำบากมากในการเคลื่อนย้าย (ปั๊ม) จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ถ้าควบคุม หรือ คำนวนไม่ดี เกิดแข็งกลางทาง หรือ เหลว กลางทาง ก็จบกัน
นวัตกรรมของอุปกรณ์ต่างๆ – SSSV, casing connection, control line, completion equipment ฯลฯ ต้อง คิดใหม่ทำใหม่ เพื่อในทนอุณหภูมิเย็นจัดร้อนจัดให้ได้ ไม่ง่าย พูดเลย
VI – ความเชื่อมันสาธารณะ และ การประกันภัย
ความเข้าใจรับรู้สาธารณะ – เกือบทุกโครงการ CCS ช่าวแรกเริ่มนี้โดยมากใช้เงินภาษีของประชาชน ดังนั้น ถ้าโครงการแรกรั่วก็นะ เรียบโร้ยที่จะไปต่อ
ความเสี่ยงที่วัดได้ – ควรต้องมีการสื่อสารประชาสัมพันธ์ให้สาธรณะรู้และเข้าใจความเสี่ยงที่กระทบ ที่วัดได้ และ รับได้ เช่น รั่วเท่าไร อากาศถึงจะเป็นพิษ น้ำดื่มบริเวณนั้น ถึงดื่มไม่ได้
ไม่งั้น รั่วนิดรั่วหน่อย ก็จะดราม่ากัน โครงการก็ไปต่อไม่ได้
การประกัน – คู่มากับความเสี่ยง คือ การประกันภัย ในช่วงแรกๆของโรงไฟฟ้านิวเคลีย์ ก็ยังไม่มีบ.ประกันไหนพัฒนากรรมธรรม์มารับประกัน แต่ตอนนี้เชื่อว่ามีแล้ว
CCS ก็เช่นกัน ตอนนี้ยัง ก็ต้องประกันตัวเองไปก่อน แต่รัฐ และ โลก ต้องเร่งพัฒนาการประกันประเภทนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นการบริหารจัดการความเสี่ยงให้ผู้ประกอบการ โครงการประเภทนี้จึงจะไปต่อได้
VII – สรุป Understanding Legacy Well Risks
ขี้เกียจแปล ลอกมาดีกว่า
The (CCS) industry is currently in its “early days,” relying on first principles of engineering due to a lack of long-term data.
Future success will depend on collaborative efforts between academics, regulators, and industry to develop science-based frameworks and streamlined tools for robust risk evaluation.
ที่มา : Podcast Summary: SPE Live – Understanding Legacy Well Risks in CCS Projects
Date: November 3, 2025
Duration: Approximately 30 minutes
Moderator: Leon, Front End Development Manager for Shell China and Program Chair of the SPE Technical Section on CCUS
พ่อน้องเฟิร์นและน้องภัทร
.
ถ้าจะซื้อของใน shopee หรือ lazada อยู่แล้ว เข้าทางนี้ (gate way) เลยครับ ผมจะได้ค่าคอมฯ ถือว่าช่วยผมจ่ายค่าเช่า host server ไม่ใช่คลิ๊กดูดเงินแน่นอนครับ ไม่ต้องกังวล … ขอบคุณครับ
.
Shopee
https://raka.is/r/gP7GV
Lazada
https://raka.is/r/qlzXR