Opportunity – ขอเพียง(มี)โอกาส Birth right, strive for or Mercifulness – วันว่างๆแบบนี้ ขอคุยเรื่องที่ห่างไกลเทคนิคหน่อย เรื่องของคำสั้นๆ คำว่า “โอกาส”
มี 2 – 3 เหตุการณ์ในเดือนที่ผ่านมา ที่เกี่ยวข้องกับคำว่า “โอกาส” ที่ทำให้ผมตั้งคำถามกับคำนี้
Opportunity
ขอเพียง(มี)โอกาส Birth right, Strive for or Mercifulness
ในงานเกษียณของคนขุดเจาะมือระดับตำนาน ผู้ที่นักขุดหลุมชาวไทยเกือบครึ่งในวงการ(รวมถึงผมด้วย) เรียกว่าเป็นครู พี่ท่านนี้จับไมค์ในตอนท้ายของงาน เสี้ยวหนึ่งในประวัติที่ออกจากปากของท่านเองคือ ท่านจบ รัฐศาสตร์การปกครอง (มีคนกระซิบบอกผมทีหลังว่า น่าจะจากรามคำแหง) ทำเอาพวกเราที่ไม่เคยทราบ งงไปตามๆกัน
พี่ท่านบอกว่า ท่านได้ “โอกาส” จากฝรั่งในลานกระบือ (ในสมัยนั้นไทยเชลส์จ้างแต่ฝรั่งมาขุด) เริ่มจากศูนย์ ทำงานกรรมกรทุกอย่าง จนวันนี้พี่ท่านนี้เป็นครูของวิศวกรนักเจาะหลุมปิโตรเลียมชาวไทยมากมาย
เมื่อเช้านี้ ในสถานีรถไฟใต้ดิน ในโปสเตอร์ขนาดยักษ์ของยูนิเซฟ มีรูปเด็กหน้าตามอมแมม กำลังถือจานอาหาร(ที่ในจานไม่มีอาหาร) พร้อมพาดหัวโปสเตอร์ทำนองว่าขอ “โอกาส” ให้เขาด้วย
เมื่อเดือนที่แล้ว ผู้ใหญ่ใจดีการบินไทย แจ้งผ่านที่ทำงานของลูกสาวผมว่าให้ “โอกาส” เธอ จ้างงานต่ออีก 1 ปี ภายใต้มาตรา 35 ของ พรบ. ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ ที่ “ให้นายจ้างหรือเจ้าของสถานประกอบการซึ่งมีลูกจ้างตั้งแต่หนึ่งร้อยคนขึ้นไป รับคนพิการที่สามารถทำงานได้ไม่ว่าจะอยู่ในตำแหน่งใดในอัตราส่วนลูกจ้างที่มิใช่คนพิการทุกหนึ่งร้อยคนต่อคนพิการหนึ่งคน”
ช่วงนี้มีหลังไมค์ มาปรึกษาเรื่อง การสมัครงาน ที่ทำไมไม่ให้ “โอกาส” คนที่จบไม่ตรง คนที่เกรดไม่ดีนัก และ การประเมินผลงานที่ไม่เป็นธรรม (ในสายตาคนที่มาปรึกษา) เพราะไม่ให้ “โอกาส” ในการทำงาน ในการพิสูจน์ว่าทำได้ไหม แล้วตัดสินเขาไปแล้วว่า เขาทำไม่ได้
ทำให้ผมตั้งคำถามกับคำนี้ “โอกาส”
Birth right
เป็นสิทธิ์ที่มนุษย์ทุกคนควรจะมี ควรจะได้รับ “โอกาส” เป็นหนึ่งในสิทธิมนุษยชน ที่นักสิทธิมนุษยชนโลกสวยทั้งหลายเรียกร้อง สิทธิ์ที่ควรมี ควรได้รับ พร้อมกับการเกิดเป็นมนุษย์ โดยไม่ต้องพิสูจน์(ว่าควรได้โอกาสนั้นไหม) โดยไม่ต้องพยายามไขว้ขว้า(เพื่อครอบครองโอกาสนั้น)
Strive for
ตรงข้ามกับ birth right “โอกาส” เป็นเรื่อง เป็นสิ่ง ที่ต้องขนขวาย เพื่อให้ได้มา ไม่ใช่ว่าจะได้มาฟรีๆพร้อมกับการเกิดแล้วยังหายใจอยู่ พูดง่ายๆ ต้องออกแรงกันหน่อย เพื่อจะได้มา
Mercifulness
หรือว่า “โอกาส” เป็นสิ่งที่ต้องวอนขอ กราบกราน ประจบประแจง เอาใจ เซ่นไหว้ ติดสินบน ฯลฯ สิ่งใดสิ่งหนึ่ง ผู้ใดผู้หนึ่ง พูดง่ายๆคือ เกิดมาได้หายใจอยู่ ก็ไม่ใช่ว่าจะได้จะมีโอกาส ดิ้นรนขนขวาย ก็ไม่มีทางได้โอกาส ถ้าสิ่งนั้นคนนั้น ไม่เมตตามอบให้
คำตอบ
ผมไม่มีเฉลยให้หรอกครับ
ผมเชื่อว่าพวกเราทุกคนเคยเห็นมาทั้ง 3 แบบ แต่โลกมันไม่สวยหรอก แม้ว่าจะเป็นสิทธิ์แต่เกิดว่าควรจะได้โอกาสนั้นโดยชอบธรรม(ถ้าเชื่อแบบนั้น) แต่ในความเป็นจริง เราก็ยังเห็นผู้ด้อยโอกาส คนชายขอบ ของสังคม ในทุกๆสังคมบนดาวเคราะห์ดวงนี้ (ไม่ใช่แต่ประเทศเรา)
หลายกรณีที่เราเห็นว่า พยายามอย่างไร ไขว่ขว้าอย่างไร (อย่างถูกต้อง) ถ้าเจ้าของโอกาส (หรือผู้มีสิทธิ์หยิบยื่น) ไม่หันมามอง ไม่เป็นธรรม ก็ไม่ได้โอกาสนั้น แม้จะเป็นสิทธิ์โดยชอบธรรมที่จะได้โอกาสนั้นก็ตาม
หลังได้รับโอกาส
ในเมื่อที่มาของโอกาสมันขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยโดยไร้ข้อสรุป เมื่อเราได้โอกาสมาแล้ว (ไม่ว่าจะด้วยวิธีใด แม้แต่จะฟลุ๊คๆได้มา) เราก็ควรตั้งใจทำให้ดีที่สุด เพื่อจะรักษาโอกาสนั้นไว้ให้นานที่สุด และ เพื่อพิสูจน์ตัวเองเพื่อให้ได้โอกาสใหม่ๆต่อๆไป
สูงสุดคืนสู่สามัญ
เมื่อวันที่คุณได้รับโอกาส อย่าลืม ที่จะดูแลคนรอบข้าง ให้โอกาสคนรอบข้าง ให้โอกาสเขาได้พิสูจน์ตัวเอง ก่อนจะไปบอกเขาว่า เขาทำไม่ได้หรอก อย่าให้เขาต้องไปพูดลับหลังคุณ เหมือนอย่างที่ผมได้ยินจากหลังไมค์
นั่นในมิติของการให้โอกาสในการทำงาน
อย่าลืมว่าเราสามารถให้โอกาสผู้อื่นในมิติต่างๆได้มีมากมาย ให้โอกาสผ่านมิติของการให้อภัย เริ่มจากคนที่เรารัก จากครอบครัว คนรอบตัววงในสุด เป็นอทิ
CSR เป็นแค่ประดิษฐวรรณศัพท์ที่เลือกเอามาฉาบคำว่าประชาสัมพันธ์องค์กร อย่าให้คำนี้มาบดบังเคลือบฉาบคุณค่าที่แท้จริงที่คุณทำให้กับสังคม
อยู่ให้คนรัก จากไปให้คนคิดถึง …
ทุกวันคือโอกาส (โอกาสที่จะเตรียมรับโอกาส)
เราอาจจะคิดว่าโอกาสไม่มาถึงเราเสียที แต่เราอาจจะลืมไปว่า ถ้าเรายังตื่นมาพร้อมกับลมหายใจ นั่นแแปลว่าเรายังมีโอกาส โอกาสที่จะเตรียมตัวรับโอกาสที่เราหวังว่าจะมาให้เราคว้าไว้ เพราะถ้าโอกาสเปิด โอกาสมาถึง แล้วเราไม่พร้อม แล้วเราจะเขกกระบาลใคร ถ้าไม่ใช่กระบาลตัวเอง
ถ้าหนูๆยังเรียนอยู่ หนูควรจะรู้ว่าหนูอยากจะทำงานอะไรเมื่อเรียนจบ แล้วงานนั้นต้องการคุณสมบัติอะไรบ้าง … ถ้าหนูยังตื่นมาพร้อมกับลมหายใจ นั่นแแปลว่าหนูยังมีโอกาสที่จะเตรียมตัวรับโอกาส
ถ้าคุณเทียวสมัครงาน คุณควรจะรู้ว่างานนั้นต้องการคุณสมบัติอะไรบ้าง … ถ้าคุณยังตื่นมาพร้อมกับลมหายใจ นั่นแแปลว่าคุณยังมีโอกาสที่จะเตรียมตัวรับโอกาส
ถ้าคุณรอการเลื่อนตำแหน่งงาน คุณควรจะรู้ว่างานนั้นต้องการคุณสมบัติอะไรบ้าง … ถ้าคุณยังตื่นมาพร้อมกับลมหายใจ นั่นแแปลว่าคุณยังมีโอกาสที่จะเตรียมตัวรับโอกาส
ถ้าคุณกำลังจะง้อคืนดีกับ(อดีต)แฟน คุณควรจะรู้ว่าคุณต้องทำอย่างไร … ถ้าคุณยังตื่นมาพร้อมกับลมหายใจ นั่นแแปลว่าคุณยังมีโอกาสที่จะเตรียมตัวรับโอกาส
และ นี่คือสิ่งเดียวกันกับที่ผมบอกตัวเอง และ บอกลูกสาวผม
ส่วนโอกาสจะมาไหมนั้น ไม่มีใครรู้ แต่สำหรับผม โอกาสจะมาถึงเราไหมนั้น สำคัญน้อยกว่าการที่จะเตรียมตัวให้พร้อมที่จะรับโอกาสนั้นถ้ามันเฉียดมาถึง เพราะเราจะได้พร้อมที่จะเอื้อมมือคว้ามันเอาไว้
ไม่งั้นกระบาลที่โดนเขกจะไม่ใช่กระบาลของใคร แต่จะเป็นกระบาลของเราเอง …
🙂