Dense Phase CO2 vs. Liquid CO2 – CCS (Carbon Capture Storage) กำลังมาแรงช่วงนี้ เราอาจจะได้ยิน 2 คำนี้จากสื่อหรือบทความต่างๆ มันคล้ายกัน แต่ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว
Dense Phase CO2 vs. Liquid CO2
สรุปเลยล่ะกัน …
CO2 ที่มีความดันสูงกว่าความดันวิกฤติ และ อุณหภูมิสูงว่าอุณหภูมิวิกฤติ เราจะเรียก CO2 ว่า อยู่ในสภาวะ วิกฤติยิ่งยวด คือ เป็นของเหลวที่สมบูรณ์ (incompressible) คือ เหมือนของเหลวทั่วๆไป รับแรงกดอัดไม่ได้เลย กดเท่าไรปริมาตรก็ไม่ยุบ
ดูในรูปประกอบ คือ ตรงมุมขวาบนที่เขียนว่า supercritical phase (>31.1 C, >73.8 bar)
CO2 ที่มีความดันสูงกว่าความดันวิกฤติ แต่อุณหภูมิต่ำว่าอุณหภูมิวิกฤติ เราเรียก Dense phase หรือ Compressible liquid หรือ High Pressure CO2 คือ เป็นของเหลว ที่พอรับแรงกดได้บ้าง คือ พอกดแล้ว ปริมาณยุบลงไปได้บ้าง (คุณสมบัติคล้ายก๊าซแหละ)
ดูในรูปประกอบ คือ ตรงที่เขียนว่า compressible liquid (>-56.6 C, <31.1 C, >73.8 bar)
สุดท้าย CO2 ที่มีความดันต่ำกว่าความดันวิกฤติ แต่สภาพ เป็นก๊าซ เราเรียก Liquid phase หรือ Low Pressure CO2
ดูในรูปประกอบ คือ ตรงที่เขียนว่า liquid phase คือ สามเหลี่ยม ใต้เส้นเขียว <31.1 C เหนือเส้นม่วง(เส้นก๊าซ) ขวาเส้นชมพู(เส้นของแข็ง) (>-56.6 C)
แล้วการใช้งานล่ะ
กลุ่มแรก supercritical phase หรือ High Pressure CO2 … คุณสมบัติสำคัญ คือ เป็นตัวทำละลายที่ดี ความหนืดต่ำ แรงตึงผิวต่ำ เหมาะกับเอาไปทำ Enhanced Oil Recovery (EOR) เพราะมันแทรกเข้าไปแทนที่รูพรุนในชั้นหินได้ (โดยที่ไม่ต้องใช้แรงปั๊มมาก – ความหนืดต่ำ แรงตึงผิวต่ำไง)
อีกงานที่เหมาะ คือ เอาไปใช้สกัดคาเฟอีนออกจากกาแฟ สกัดกลิ่นน้ำหอม และ อีก 108 สกัด ในอุตสาหกรรมยา และ ที่สำคัญ คือ CCS ไงครับ เอาไปอัดลงหลุม(ลดโลกร้อน)
กลุ่มที่สอง Liquid phase หรือ Low Pressure CO2 … ใช้ในงานที่อุปกรณ์ทนความดันได้ไม่มาก เช่น เก็บสต๊อก(เอาไว้ขาย หรือ เตียมขนส่ง) งานทำความเย็นในอุตสาหกรรมอาหาร ขนส่ง ยา โรงงาน 108 ประเภท และ งานดับเพลิง