จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 7 วิชาตัวเบา

ftd72

 

ในตอนนี้เราก็จะมาว่ากันด้วยเรื่องของเจ้าก๊าซตัวดีนี้กันต่อ แต่เราจะพูดถึงในแง่อันเป็นประโยชน์ของมันบ้าง

โดยส่วนใหญ่แล้ว สาเหตุที่น้ำมันดิบไม่สามารถไหลขึ้นมาถึงปากหลุมได้ ก็เพราะความดันในแหล่งกักเก็บลดลงต่ำ และน้ำมันที่อยู่ที่ก้นหลุมไม่มีก๊าซผสมอยู่ในปริมาณที่เพียงพอที่จะทำให้น้ำมันดิบนั้นเบาพอที่จะพาตัวของมันเองขึ้นมาให้ถึงปากหลุมได้ พูดถึงตรงนี้ก็ขอทำความเข้าใจกันเสียก่อนเลยว่า น้ำมันดิบเปล่าๆในปริมาณที่เท่ากับน้ำมันดิบที่มีก๊าซผสมอยู่ด้วยนั้น อย่างหลังจะมีความเบากว่ามาก

ftd73

 

คุณคงยังจำคำว่า Artificial Lift หรือ “การช่วยยก” ที่เราเคยพูดถึงกันเมื่อ 2 – 3 ตอนก่อนนี้ได้ การช่วยยกในที่นี้หมายถึงวิธีการต่างๆ ที่เราจะช่วยให้น้ำมันดิบจากก้นหลุมนั้น เดินทางขึ้นมาสู่ปากหลุมให้จงได้นั่นเอง และ วิธีการที่เรานิยมใช้กันมากที่สุดในกระบวนการทำ Artificial Lift ก็คือ การช่วยให้น้ำมันดิบในหลุมเบาตัวขึ้น โดยเอาก๊าซผสมเข้าไปในน้ำมันดิบ แล้วเราก็เรียกวิธีการช่วยยกแบบนี้ว่า การทำ Gas Lift ไงครับ (หรือจะเรียกว่าวิชาตัวเบาก็ยังได้)

ftd71

 

ในกระบวนการทำ Gas Lift ของเรานั้น เราจะแยกก๊าซส่วนหนึ่งออกมาจากก๊าซที่เดินทางมาพร้อมกับน้ำมัน แล้วนำมาอัดให้เป็นก๊าซความดันสูง จากนั้นก็ส่งก๊าซความดันสูงนี้ไปตามหลุมต่างๆที่ต้องการจะทำ Gas Lift และ ณ.หลุมที่เราจะทำ Gas Lift นั้น ก๊าซก็จะถูกส่งผ่านลงไปในช่อง Annulus ซึ่งเป็นช่องว่างระหว่าท่อผลิต (Production Tubing) กับ ท่อกรุ (Casing) ลงไปยังก้นหลุม ก๊าซที่เราอัดลงไปในหลุมนี้ เราจะส่งไปให้ลึกที่สุดเท่าที่จะลึกได้ และ ที่จดที่ลึกที่สุดนี้ก๊าซก็จะผ่านช่องเล็กๆเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณเท่าดินสอ เราเรียกว่า Gas Lift Valve เข้าไปในท่อผลิต

ขนาดของช่องเล็กๆกับความดันของก๊าซจะเป็นตัวควบคุมปริมาณก๊าซว่าจะให้เข้าไปผสมกับน้ำมันในท่อผลิตมากน้อยสักเท่าใด แต่ก็ต้องจำไว้อย่างหนึ่งว่า การปล่อยก๊าซเข้าไปในท่อผลิตมากๆ ก็มักจะให้ผลเสียมากกว่าผลดี (เพราะเรารู้มาแล้วว่าก๊าซนี่ชอบซิ่ง)

เมื่อก๊าซเข้าไปในท่อผลิตและรวมตัวกับน้ำมันดิบแล้ว ก็จะทำให้น้ำมันดิบนั้นเบาตัวขึ้น ทีนี้พอน้ำมันดิบเบาขึ้น ก็ไม่จำเป็นต้องใช้แรงดันมากมายนักที่จะดันให้น้ำมันดิบเดินทางขึ้นมาสู่ปากหลุม ยิ่งไปกว่านั้นก๊าซที่เราอัดลงไปนี้ ถ้ายิ่งลงไปผสมกับน้ำมันได้ลึกเท่าไรก็ยิ่งจะทำให้น้ำมันในท่อที่จะถูกดันขึ้นมาเบาได้มากขึ้นเท่านั้น

(อ่านเพิ่มเติมได้ที่ DeepLift – นวัตกรรม – วิศวกรไทย – ได้รับสิทธิบัตรจากประเทศสหรัฐอเมริกา – พี่นก)

แต่ในบางหลุมนะครับ พอเราขุดลงไปแล้ว นอกจากจะเจอน้ำมัน เรายังเจอชั้นหินที่มีแต่ก๊าซอย่างเดียวอีกด้วย (หรือบางทีมีก๊าซซะเยอะแต่มีน้ำมันอยู่นิดเดียว) เราก็จะใช้ก๊าซจากชั้นหินนี่แหละมาใช้ทำ Gas Lift กับน้ำมันที่อยู่ในชั้นหินอื่นๆในหลุมเดียวกัน เราเรียกการทำ Gas Lift โดยใช้ก๊าซจากภายในหลุมเดียวกันนี้ว่า Fluid Lift ซึ่งก็คือวิชาตัวเบาที่ว่าเหมือนกัน (แต่คนล่ะสำนักเท่านั้นเอง)

จะซื้ออะไรที่ Lazada หรือ เที่ยวกับ Agoda ผ่านตรงนี้นะครับ
ช่วยค่ายาค่าขนมน้องเฟิร์นกับน้องภัทร ขอบคุณครับ 🙂


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *