จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 12 รวมกันเราแหลก แยกกันเราสบาย

ftd121

ก่อนที่เราจะมาคุยกันถึงการผลิตน้ำมัน ขอทบทวนความทรงจำของคุณเสียหน่อยนะครับว่า น้ำมันที่ขึ้นมาจากหลุม และ ไหลมาตามท่อส่งน้ำมันอันยาวไกลนั้น มิใช่มีแต่น้ำมันดิบเพียงลำพัง เพราะน้ำมันดิบจะต้องลากเอาเพื่อนซื้ที่ชื่อว่า “ก๊าซธรรมชาติ” และ “น้ำ” ติดตามกันมาด้วยทุกทีไป

ก๊าซและน้ำนี้ แม้ว่าจะร่วมทุกข์ร่วมสุขกับน้ำมันดิบมาตั้งแต่แรกเกิด แต่เมื่อเดินทางมาถึงสถานีผลิตแล้ว ก็จำต้องโบกมืออำลากันเสียทีล่ะครับ เพราะสิ่งที่เราต้องการผลิตนั้นคือ “น้ำมันดิบ” และ สิ่งที่ผู้ซื้อต้องการซื้อก็คือ “น้ำมันดิบ” แต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น (เราจะแถมทั้งก๊าซและน้ำให้ฟรีๆ เขาก็ยังคงยืนยันว่าไม่เอาอยู่ดี)

ในเมื่อผู้ซื้อเขายืนยันว่าไม่เอา เราก็เลยจำเป็นต้องทำให้ทั้งสามสหายนี้แยกทางจากกัน แต่ในเมื่อเจ้าเพื่อนรักทั้งสามนี้ไม่ยอมแยกออกจากกันเอง เราก็จำต้องจัดการให้มันแยกออกจากกันให้จงได้ โดยใช้อุปกรณ์ที่มีชื่อว่า “Separator” (คราวนี้ไม่ยักเป็นชื่อสัตว์แฮะ) ซึ่งมีหน้าตา เป็นถังเหล็กขนาดใหญ่รูปร่างรีๆคล้ายแตงกวายักษ์

จากท่อผลิตเราก็จะส่งน้ำมันดิบ (ที่ยังคงมีทั้งก๊าซและน้ำเกาะเกี่ยวอยู่อย่างเหนียวแน่น) เข้าไปใน Separator ซึ่งภายในจะถูกกั้นเป็นช่องๆรูๆให้เจ้าน้ำมันดิบ ก๊าซ และ น้ำ ต้องกระโจนข้าม และ มุดผ่าน หกคะมำคว่ำคะเมน กระฉอกไปมาตลอดทาง จนมันทนไม่ไหว ต้องแยกตัวออกจากกันในที่สุดนั่นล่ะครับ

ftd122

 

เมื่อทั้งสามสหายแตกสามัคคีกันแล้ว ส่วนที่เป็นก๊าซก็จะถูกส่งผ่านท่อส่วนบนของ Separator และ ส่วนที่เป็นของเหลว (น้ำและน้ำมัน) ก็จะถูกส่งผ่านท่อส่วนล่างไป ก๊าซที่แยกออกมาได้นั้นเราก็จะนำเอาไปใช้ประโยชน์หลายๆอย่าง ต่างๆกัน เช่น LPG บ้าง เอาไปใช้ทำ Gas Lift บ้าง เอาไปใช้เป็นเชื่อเพลิงไปปั่นไฟบ้าง จะว่าไปแล้ว เรื่องของก๊าซนี้เราสามารถเล่ากันเป็นเรื่องใหม่ได้ต่างหากเลยล่ะครับ

ส่วนที่เป็นของเหลวอันประกอบไปด้วยน้ำมันดิบและน้ำนี้ รู้สึกว่าจะแยกออกจากกันยากหน่อย (เพราะสองสหายนี้ซี้กันมากเหลือเกิน) เนื่องจากน้ำมักจะแบ่งภาคออกเป็นละอองเล็กๆปนอยู่ในน้ำมันดิบ จนแทบจะเป็นเนื้อเดียวกันเลยล่ะครับ ดังนั้นในการจะแยกสองสหายนี้ออกจากกัน เราจึงต้องอาศัยกลอุบายบ้างเล็กน้อย ก่อนอื่นเราจะต้องเตรียมยาวิเศษเสียก่อน

ยาวิเศษที่ว่านี้ก็คือ สารเคมีชนิดหนึ่งที่เรียกกันว่า Demulsifier เมื่อได้ยาวิเศษนี้มาแล้ว เราก็จัดการผสมมันลงไปในน้ำมันดิบ เจ้า Demulsifier ก็จะไปทำหน้าที่ชักชวนให้ละอองน้ำที่กระจัดกระจายอยู่ในเนื้อน้ำมันดิบให้มารวมกันเป็นหยดน้ำก้อนโต เสร็จแล้วเราก็จะทิ้งให้มันนอนนิ่งๆอยู่ในถังสักพักใหญ่ แรงโน้มถ่วงโดยธรรมชาติของโลกจะช่วยดึงดูดให้ส่วนที่เป็นน้ำแยกตัวลงไปนอนอยู่ที่ก้นถัง ทีนี้จะเหลือน้ำมันดิบแต่เพียงผู้เดียวที่ลอยอยู่ส่วนบน

ftd123

เราเรียกวิธีการจับเจ้าสองสหายให้แยกจากกันนี้ว่า Dehydration (ซึ่งแปลตามรูปศัพท์ได้ว่าการทำให้แห้งนั่นเอง) และ เป็นต้นกำเนิดของศัพท์อีกสองคำคือ “Wet Crude” กับ “Dry Crude” ด้วย

แต่การทำ Dehydration นี้นะ คุณอย่านึกว่าง่ายนะครับ ทั้งนี้เพราะเจ้า Demulsifier จะปฏิบัติงานได้อย่างแข็งขันมากในยามที่มีอุณหภูมิสูง ดังนั้นในกระบวนการทำ Dehydration เราจึงต้องทำให้น้ำมันดิบร้อนอยู่เสมอ (ซึ่งสำหรับน้ำมันดิบเพชรแล้ว ต้องเกินกว่าอุณหภูมิ 55 องศาเซลเซียสครับ) วิธีการทำให้น้ำมันดิบร้อนนั้นเราก็จะใช้น้ำร้อนมากๆวิ่งผ่านท่อใต้ถัง น้ำมันก็จะร้อนขึ้นเอง

เมื่อกระบวนการแยกก๊าซและน้ำออกจากน้ำมันดิบเสร็จสิ้นลง เราก็จะได้น้ำมันดิบเปล่าๆ ที่พร้อมจะจัดส่งให้ลูกค้า ส่วนเรื่องของขั้นตอนในการนำส่งสู่มือลูกค้า กับเรื่องที่ว่าเราจะทำอย่างไรกับน้ำที่แยกออกมาจากน้ำมันดิบนั้น เอาไว้คุยกันในตอนต่อไปดีกว่านะครับ

สนับสนุน ค่ายา ค่าขนม น้องเฟิร์นกับน้องภัทร คลิ๊กซื้อของ หรือ คลิ๊กจองที่พัก ที่โลโก้นี้ lazada  agodaนะครับ 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *