Drilling eng vs. Reservoir eng ผมจะเลือกทางไหนดี

เมื่อยืนอยู่บนทางสองแพร่ง ถึงเวลาต้องเลือก น้อง เอ๊ย หลานคนนึงถามมา ผมก็ตอบไปครับ ตอบตามประสบการณ์ล้วนๆ ไม่มีหลักฐานทฤษฎีอะไรรองรับ ก็แค่ความเห็นของคนๆหนึ่ง อย่าเชื่อทั้งหมด เก็บไว้เป็นข้อมูลประกอบจากแหล่งข้อมูลอื่นๆ

………………

สวัสดีครับ ผมชื่อ xxx ครับ เป็นนักเรียนทุน xxx ที่กำลังศึกษาปริญญาตรี ชั้นปีที่ 3 สาขา petroleum engineering อยู่ที่ xxx ครับ

เนื่องจากใน 1-2 ปีต่อจากนี้เป็นช่วงรอยต่อสำคัญในสายอาชีพของผมครับ ว่าผมจะเลือกเดินไปในสายไหนดี ระหว่าง Drilling Engineer หรือ Reservoir Engineer เป้าหมายหลังเรียนจบของผมคืออยากทำงานกับบริษัทน้ำมันครับ ในบ้านเราก็ต้องเป็น ปตทสผ กับ Chevron ทุกวันนี้ผมมักจะถามตัวเองอยู่เสมอว่าจะเลือกไปทางไหนดี

โดยส่วนใหญ่ วิชาที่ผมเรียนอยู่ในปี 3 จะเน้นไปทาง drilling and completion ครับ กว่าผมจะรู้จักกับ reservoir engineering อย่างจริงจังก็คงจะเป็นปี 4 แต่ผมต้องเลือกฝึกงานใน summer ที่จะถึงนี้แล้ว ผมเลยไม่แน่ใจครับ ว่าจะเลือกฝึกงานสาย drilling หรือ reservoir ดี ผมเลยอยากมาถามพี่ให้ชี้แนะให้หน่อยครับ

ในความคิดตอนนี้ ผมเอนไปทาง drilling engineer ครับ เพราะรู้สึกว่าถนัดงานแนวออกแบบ วางแผน ลุยนิดๆ มากกว่า แนวนั่งวิเคราะห์ตัวเลขครับ ผมเลยอยากให้พี่ช่วยเล่าคร่าวๆให้ฟังหน่อยครับ ว่าเส้นทางสายอาชีพของ drilling engineer ในบริษัทน้ำมัน ตามที่พี่เห็น เค้าเป็นอย่างไรบ้างครับ เช่น 1-5 ปีแรก ต้องอยู่แต่ที่ rig เริ่มตำแหน่งจาก company man ก่อนรึเปล่า ถึงจะได้ขยับตำแหน่งงาน แล้วพอทำงานไปหลายๆปี จะมีโอกาสกลับมานั่งออฟฟิศเป็นหลัก หรือยังไงบ้างครับ แล้วหากทำงานได้หลายปีแล้ว จะมีโอกาสเติบโตในสายบริหารบ้างหรือเปล่าครับ ถ้าเทียบกับฝั่ง reservoir engineer

ผมมองว่าสาย reservoir engineer ดูจะมีโอกาสเติบโตในสายบริหารง่ายกว่า drilling ที่เน้นลุยงานหน้างาน

พูดง่ายคือ ตอนนี้ผมรู้สึกว่าใจผมชอบ drilling ครับ แต่ติดอยู่ 3 ประเด็นคือ

1 กลัวว่าจะต้องทำงานที่ rig เป็นหลักไปจนอายุ 30 กว่า 40 ครับ ผมรู้สึกว่าช่วงอายุ 30 ต้นๆ ควรจะทำงานในออฟฟิศดีกว่า จะได้มีเวลาให้ครอบครัวครับ แต่ผมโอเคที่จะอยู่ rig ในช่วง 5 ปีแรกของการทำงาน ในการเก็บประสบการณ์ครับ

2 ผมคิดไว้ว่า พอทำไปหลายๆปี อยากจะย้ายไปสายบริหารครับ เพราะน่าจะมั่นคง ท้าทายขึ้น ซึ่งสาย reservoir engineer ดูจะทำได้ง่ายกว่า ในความคิดของผม ผมเลยคิดว่า หรือจะเป็น reservoir engineer ดี

3 หลายๆคนบอกกับผมว่า อุตส่าห์เรียน petroleum engineer แล้ว ก็ควรไปสาย reservoir engineer เพราะว่าไม่มีวิศวะสายไหนเค้าเรียน การหางานก็จะได้เปรียบกว่า เมื่อเทียบกับ drilling engineer ที่วิศวะสายอื่นก็สามารถมาทำได้

ผมได้อ่านบทความเรื่อง drilling engineer ของพี่มาบ้าง แต่ก็อยากให้พี่เล่าอย่างละเอียดให้หน่อยครับ ว่าเส้นทางสายอาชีพของ drilling engineer กับ reservoir engineer ในบริษัทน้ำมัน เค้าเดินกันได้ทางไหนบ้างครับ รบกวนด้วยนะครับ

หากมีเวลาว่าง ช่วยชี้แนะแนวทางให้ผมหน่อยนะครับ

ด้วยความเคารพ
xxx

———————————–

เนื่องจากคุณกำลังเรียน PE ผมก็จะไม่ย้อนกลับไปอธิบายล่ะนะครับว่า drilling eng (DE) กับ reservoir eng (RE) ทำงานอะไรอย่างไรต่างกันตรงไหน เพียงแต่จิ๊กซอที่คุณขาดหายไปคือ ตอนทำงานในชีวิตจริงนั้นมันเป็นอย่างไร

ก่อนอื่นต้องขอฉายภาพกว้างๆก่อนว่าธุระกิจ E&P (สำรวจและผลิตปิโตรฯ) เป็นอย่างไร

ธุรกิจนี้เรื่มจากการ “ชี้เป้า” โดยนักธรณี บริหารจัดการ “ปิโตรฯที่พบใต้ดิน” โดย RE “ขุด” เอาขึ้นมาโดย DE และ บริหารการผลิตโดย Production eng (วิศวกรการผลิต)

โดยมีแผนกสนับสนุนต่างๆ เช่น โลจิสติกส์ บัญชี กฏหมาย วิศวกรรมก่อสร้างนอกชายฝั่ง (facility engineering, offshore construction, etc) วิศวกรรม และ อื่นๆอีกอีกมากมาย

โดยธรรมชาติ ธุรกิจมี 3 ส่วนใหญ่ คือ “ฝ่ายรายได้ (revenue)” และ “ฝ่ายค่าใช้จ่าย (cost & expense)” พอเอาลบกันก็จะได้ กำไร (profit) กำไรก็แบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกก็เอาไปลงทุนต่อ (reinvestment) และ ส่วนที่สองก็เอาไปหารแบ่งคืนผู้ถือหุ้น (return to shareholder) ฝ่ายที่มีบทบาทในการบริหารจัดการกำไรนี้ก็คือ “ฝ่ายกำไร” ซึ่งจะมีแผนกการเงิน (finance) เป็นผู้ดูแล

โดยมากฝ่ายที่มักมีปากมีเสียง มีโอกาสในการเจริญก้าวหน้าในองค์กร มีผลงานออกสื่อ กำหนดชะตากรรมของบ. คือ ฝ่ายรายได้ ส่วนฝ่ายรายจ่ายนั้น ทำได้ดี ใช้ไม่เกินจากที่ได้รับงบฯมาให้ใช้ก็ดีไป ถ้าใช้บานเบอะกว่างบฯที่ได้ก็มักจะตกเป็นจำเลย

งาน “ชี้เป้า” งานบริหารจัดการ “ปิโตรฯที่พบใต้ดิน” และ งานบริหารการผลิตโดย Production eng (วิศวกรการผลิต) เป็นงานฝ่ายรายได้

งาน “ขุดเอาขึ้นมา” ของ DE งานก่อสร้าง สิ่งก่อสร้างสนับสนุนต่างๆ ของ facility eng และ อื่นๆ ไม่ใช่ว่าไม่สำคัญ สำคัญมากด้วย แต่กลุ่มนี้จะอยู่กลุ่มเงินไหลออก คือ ฝ่ายต้นทุน และ ค่าใช้จ่าย

ชีวิตธุรกิจมันเป็นแบบนี้ครับ คนหาเงิน กับ คนใช้เงิน สำคัญทั้งคู่ แต่คนหาเงินเสียงดังกว่าคนใช้เงิน

ดูง่ายๆตามข่าวหน้าหนังสือพิมพ์ธุรกิจก็ได้ครับ เรามักจะเห็นว่างว่า บ.โน้นนี่นั่น ทำรายได้เพิ่มเท่านั้นเท่านี้เมื่อนั้นเมื่อนี้ ผลประกอบการจึงดีอย่างนั้นอย่างนี้ ฝ่ายรายได้ ก็ได้หน้าได้เครดิตไป แต่นานๆจะเห็นข่าวให้เครดิตกับฝ่ายใช้เงินว่า รายได้ปีนี้เท่าเดิมนะ แถมลดลงด้วย แต่บริหารจัดการด้านค่าใช้จ่ายได้ดีจัง กำไรเลยเยอะ เอ้า ปรบมือ … 555

ฝ่ายที่มักได้หน้าลำดับถัดมาในหน้าสื่อ และ ภายในองค์กร คือ ฝ่ายการเงินครับ อ่านจากข่าวธุรกิจก็พอเห็นได้ ไม่ต้องพูดกันมาก

ฝ่ายค่าใช้จ่าย หรือ ฝ่ายสนับสนุน มักจะเป็นฝ่ายปิดทองหลังพระ ทำดีก็เสมอตัว ทำไม่ดีก็มักจะตกเป็นจำเลยขององค์กร

ดังนั้น ถ้าดูทำเนียบผู้บริหารระดับสูงของบ.น้ำมันทั้งในและต่างประเทศ ส่วนมากจะมาจากฝ่ายรายได้ ไม่ว่าจะนักธรณี RE หรือ การเงิน น้อยมากๆที่จะมาจากสายขุดเจาะหลุม หรือ ฝ่ายก่อสร้าง

ที่อธิบายกันยาวๆแบบนี้ ก็เพื่อฉายภาพใหญ่ให้เป็นก่อนที่เข้าประเด็นตอบคำถามคุณ

“ผมจะเลือกเดินไปในสายไหนดี ระหว่าง Drilling Engineer หรือ Reservoir Engineer เป้าหมายหลังเรียนจบของผมคืออยากทำงานกับบริษัทน้ำมันครับ ในบ้านเราก็ต้องเป็น ปตทสผ กับ Chevron”

ทั้ง DE และ RE ตอบโจทย์นี้ทั้งคู่ครับ

“ผมต้องเลือกฝึกงานใน summer ที่จะถึงนี้แล้ว ผมเลยไม่แน่ใจครับ ว่าจะเลือกฝึกงานสาย drilling หรือ reservoir ดี”

ก็เชื่อมโยงกับคำถามแรกครับ ฝึกงานทั้ง 2 ที่ ตอบโจทย์เป้าคุณทั้งคู่

“ถนัดงานแนวออกแบบ วางแผน ลุยนิดๆ มากกว่า แนวนั่งวิเคราะห์ตัวเลขครับ”

งั้นก็เหมือนกับคุณได้คำตอบแล้วมัง ขึ้นกับว่า คุณต้องการทำงานที่ตอบโจทย์ความชอบทำแล้วมีความสุข หรือ คุณต้องการทำงานที่ตอบโจทย์อื่น เช่น จะเป็นผู้บริหารระดับสูงๆ หรือ CEO ของบ.น้ำมัน

“ช่วยเล่าคร่าวๆให้ฟังหน่อยครับ ว่าเส้นทางสายอาชีพของ drilling engineer ในบริษัทน้ำมัน ตามที่พี่เห็น เค้าเป็นอย่างไรบ้างครับ”

ก็อย่างภาพกว้างที่ได้วาดให้ดูไปแล้ว โดยมากก็มักจะต้องลงไปอยู่หน้างาน ส่วนมากก็เริ่มจากผู้ช่วย company man หรือ อะไรก็ว่าไปแล้วแต่บ.นั้นๆจะตั้งชื่อตำแหน่งขึ้นมา จะแท่นบกแท่นทะเล ก็ขึ้นกับ บ.น้ำมันที่รับเข้าไปทำ แล้วโดยมากหลังจาก 3 – 5 ปี ก็จะถึงจุดทางแยกที่จะต้องเลือกระหว่างอยู่หน้างานเป็นฝ่ายปฏิบัติงาน (operation) ต่อไป หรือ จะเข้าสนง.มาเป็นฝ่ายวิศวกรรม (engineering) หรือ เป็นฝ่ายควบคุมการปฏิบัติงานสนามในสนง.

จากนั้น หลังจากอยู่ในสนง.ไปสักพัก คราวนี้ก็ขึ้นกับ แนวทางการบริหารงานขององค์นั้นๆว่าเปิดกว้างแค่ไหน คุณมีความสามารถอะไรอย่างไรแค่ไหน การเมืองในองค์กร บุญ วาสนา สายสัมพันธ์ network connection ว่าจะทำให้คุณไปได้แค่ไหน

ซึ่งนั้นก็เป็นปกติอยู่แล้วสำหรับการทำงานในทุกๆที่ ที่เมื่อพ้นระยะหนึ่ง ทักษะความสามารถทางเทคนิคจะลดความสำคัญลงไป ทักษะความสามารถทางด้านการบริหารจัดการ(และอื่นๆ)จะเข้ามาเป็นตัวกำหนดความก้าวหน้าในอาชีพการงาน

“จะมีโอกาสกลับมานั่งออฟฟิศเป็นหลัก หรือยังไงบ้างครับ แล้วหากทำงานได้หลายปีแล้ว จะมีโอกาสเติบโตในสายบริหารบ้างหรือเปล่าครับ ถ้าเทียบกับฝั่ง reservoir engineer”

ตอบไปแล้ว อย่างข้างบนนั่นเลยครับ

“ผมมองว่าสาย reservoir engineer ดูจะมีโอกาสเติบโตในสายบริหารง่ายกว่า drilling ที่เน้นลุยงานหน้างาน”

เอาความเห็นส่วนตั๊วส่วนตัวผมเลยนะครับ เห็นด้วยครับ 555

“ติดอยู่ 3 ประเด็นคือ

1 กลัวว่าจะต้องทำงานที่ rig เป็นหลักไปจนอายุ 30 กว่า 40 ครับ ….”

ประเด็นนี้ตกไป ไม่ต้องกังวลประเด็นนี้ครับ มีโอกาสได้เข้ามานั่นในสนง.แน่ๆ

“2 ผมคิดไว้ว่า พอทำไปหลายๆปี อยากจะย้ายไปสายบริหารครับ เพราะน่าจะมั่นคง ท้าทายขึ้น ซึ่งสาย reservoir engineer ดูจะทำได้ง่ายกว่า ในความคิดของผม”

การขึ้นเป็นสายบริหารขั้นต้นนั้น พอๆกันครับ ต่างคนก็ต่างมีสายงานของตนที่ให้ก้าวขึ้นไป แต่ถ้าจะก้าวขึ้นเป็นระดับกลางหรือสูงนั้น ก็ต้องยอมรับความจริงของธุรกิจที่ว่าฝ่ายรายได้มักจะมีโอกาสที่ดีกว่า

“ผมเลยคิดว่า หรือ จะเป็น reservoir engineer ดี”

นั่นขึ้นกับโจทย์ของคุณไงครับ ถ้าโจทย์คุณคือไต่บันไดระดับผู้บริหารน้ำมันไปให้ถึงจุดสูงสุดเท่าที่เป็นไปได้ ก็เลือก RE เถอะครับ แต่ถ้าโจทย์คุณคือ ทำงานที่ชอบ ทำแล้วคุณรู้สึกสนุก ก็เลือก DE

แต่ไม่ว่าคุณจะเลือกอะไร ตำแหน่งแห่งหนผู้บริหารในองค์กรถ้าจะมีมาให้ก็ดี ก็ทำไป ไม่มีงานบริหารไม่มีตำแหน่งบริหารมาให้ ก็หางานอดิเรก หารายได้เสริม ลงทุนในหุ้น ในอสังหาริมทรัพย์ ทองคำ เปิดร้านกาแฟไปไรไป ชีวิตมีอะไรมากกว่างานเยอะครับ … work life balance

สรุปว่า ขึ้นกับโจทย์ ชีวิตส่วนตัว ชีวิตการงาน และสไตล์การใช้ชีวิตของคุณน่ะครับ โดยรวมผมชื่นชมคุณนะครับ ที่รู้จักคิด รู้จักถาม เรียบเรียงตรรกะการถาม ให้ข้อมูล ทำการบ้านและ เหตุผลสนับสนุน สมกับที่เป็นนักเรียนทุน xxx ในม.ระดับต้นๆของโลก

“3 หลายๆคนบอกกับผมว่า อุตส่าห์เรียน petroleum engineer แล้ว ก็ควรไปสาย reservoir engineer เพราะว่าไม่มีวิศวะสายไหนเค้าเรียน การหางานก็จะได้เปรียบกว่า เมื่อเทียบกับ drilling engineer ที่วิศวะสายอื่นก็สามารถมาทำได้”

555 ในแง่นี้ จริงครับ RE ต้องเรียนมาเฉพาะทาง DE นะเหรอ วิศวกรรมอะไรก็ได้ ใช้แค่ฟิสิกส์วิศวกรรมเด็กวิศวะปี 1 เท่านั้นเอง ดูผมซิ ผมจบไฟฟ้ากำลังครับ

“เส้นทางสายอาชีพของ drilling engineer กับ reservoir engineer ในบริษัทน้ำมัน เค้าเดินกันได้ทางไหนบ้างครับ”

อย่างที่บอกไปแล้วครับ ต่างคนมีทางเดินเป็นของตัวเอง ตอนต้นๆของชีวิตการทำงาน ไม่ต่างกันเท่าไร DE ได้ออกไปตากแดดตากฝนเยอะหน่อย หลัง 5 -7 ปีก็นะ เข้ามาในสนง.ก็ว่ากันไปตาม ความรู้ ความสามารถ บุญวาสนา know how – know who – network – connection และ อื่นๆอีกมากมายครับ

สุดท้ายก็ขึ้นกับโจทย์ชีวิตของคุณนั่นแหละว่าคุณต้องการทำงานไปเพื่ออะไร …

อานก …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *