จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 9 เข้าให้ถูกช่อง

  เอาล่ะครับ ที่นี้คุณๆก็ได้ทราบกันแล้วว่า Choke (หรือ Bean) นี้คืออาวุธที่สำคัญที่เราใช้ในการควบคุมบริมาณของน้ำมันและก๊าซที่โผล่ขึ้นมาจากท่อผลิต แต่ประโยชน์ของ Choke มิได้มีเพียงเท่านั้นนะครับ ในการเพิ่มหรือลดปริมาณน้ำมันและก๊าซที่ไหลผ่าน Choke นั้น สิ่งที่จะเกิดขึ้นไปพร้อมๆกันนั้นก็คือการเปลี่ยนแปลงของความดันในตัวของน้ำมันที่กำลังไหลเข้ามาปะทะเจ้า Choke นี้เข้า และ ความดันที่เพิ่มขึ้นนี้ก็คือประโยชน์อีกประการหนึ่งที่เราได้จาก Choke ไงล่ะครับ

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 8 บีบเข้าไป

เอาล่ะครับ … ตอนนี้ เจ้าน้ำมันดิบที่กบดานอยู่ใต้ดินซะนาน ก็ออกมาสู่โลกภายนอกได้แล้ว (เฮ …) การจะโผล่ขึ้นมาสู่โลกภายนอกของน้ำมันดิบนั้น เจ้าน้ำมันดิบจะต้องเดินทางผ่านอุปกรณ์ชนิดหนึ่งที่ฝรั่งเขาตั้งชื่อเสียน่าเอ็ดดูว่า Christmas Tree (แปลเป็นไทยก็ต้องเรียกว่า “ต้นคริสต์มาสนั่นแหละครับ) ที่เรียกกันอย่างนี้ก็พอจะสันนิฐานได้ว่าในสมัยก่อนเจ้าอุปกรณ์ที่ว่านี้คงจะมีชิ้นส่วนยื่นออกมามากมายหน้าตาคล้ายๆต้นคริสต์มาสละมัง แต่เมื่อวันเวลาผ่านไป เจ้าต้นคริสต์มาสนี้ก็ได้รับการพัฒนาขึ้นมาเรื่อยๆ จนในปัจจุบันหน้าตามันออกจะละม้ายคล้ายหุ่นยนต์เด็กเล่นขนาดใหญ่ซะมากกว่า (แต่เราก็ยังเรียกมันว่า Christmas Tree

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 7 วิชาตัวเบา

  ในตอนนี้เราก็จะมาว่ากันด้วยเรื่องของเจ้าก๊าซตัวดีนี้กันต่อ แต่เราจะพูดถึงในแง่อันเป็นประโยชน์ของมันบ้าง โดยส่วนใหญ่แล้ว สาเหตุที่น้ำมันดิบไม่สามารถไหลขึ้นมาถึงปากหลุมได้ ก็เพราะความดันในแหล่งกักเก็บลดลงต่ำ และน้ำมันที่อยู่ที่ก้นหลุมไม่มีก๊าซผสมอยู่ในปริมาณที่เพียงพอที่จะทำให้น้ำมันดิบนั้นเบาพอที่จะพาตัวของมันเองขึ้นมาให้ถึงปากหลุมได้ พูดถึงตรงนี้ก็ขอทำความเข้าใจกันเสียก่อนเลยว่า น้ำมันดิบเปล่าๆในปริมาณที่เท่ากับน้ำมันดิบที่มีก๊าซผสมอยู่ด้วยนั้น อย่างหลังจะมีความเบากว่ามาก   คุณคงยังจำคำว่า Artificial Lift หรือ “การช่วยยก” ที่เราเคยพูดถึงกันเมื่อ 2 – 3

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 6 ซิ่งทางหลวง

  ในการอธิบายถึงการไหลของน้ำมันดิบและก๊าซจากก้นหลุมขึ้นมาสู่ปากหลุมตามท่อผลิตนั้น ถ้าจะนำมาเปรียบเทียบกับการขับรถบนทางหลวงเห็นจะช่วยทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ลองคิดดูนะครับว่า เวลาคุณขับรถอยู่ ถ้าหากคุณซิ่งล่ะก็ … แน่นอน คุณอาจจะถึงที่หมายเร็วกกว่าคลานเป็นเต่าเป็นแน่แท้ แต่ … คุณก็รู้อยู่แก่ใจล่ะนะครับว่า ยิ่งซิ่งมากเท่าไรก็ยิ่งเปลืองน้ำมันมากเท่านั้น ในการผลิตน้ำมันก็เช่นกัน ถ้าหากเราเร่งอัตราการผลิตมากเกินไป เราก็จะสูญเสียพลังงานในการขับดันจากแรงเสียดทานระหว่างน้ำมันกับท่อไปมากเช่นกัน   แต่ที่ร้ายแรงกว่านั้นก็คือ ก๊าซที่เราผลิตมาพร้อมกับน้ำมันเนี่ย บางทีก็ทำตัวเป็นอันธพาลเหมือนกัน

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 5 พลังขับดัน

  ในชีวิตประจำวันของเรานั้น จะต้องเข้าไปยุ่งกับเรื่องของความดัน (Pressure) ไม่มากก็น้อย ไม่ว่าจะเป็น กระป๋องสเปรย์ทั้งหลาย (ฉีดผม ฉีดยุง ฉีดโน่น ฉีดนี่ ฯลฯ) ล้วนบรรจุก๊าซอัดความดันทั้งนั้น ถังแก๊สที่ใช้ทำกับข้าวก็เป็นถึงอัดความดันเช่นกัน (มากซะด้วยซิครับ) และ สำหรับคนที่ไม่ได้อาบน้ำในตอนเช้าเนื่องจากน้ำไม่ไหล เพราะไร้ความดันในท่อก็คงจะต้องหงุดหงิดไปทั้งวัน   ความดันของน้ำในท่อประปาตามบ้านของเรานั้นมีน้อยมากเมื่อเทียบกับความดันที่ใช้

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 4 ณ. เชิงบันไดสูงลิบลิ่ว

  นับจากนี้ไปอีก 2 – 3 ตอน เราจะมาว่ากันด้วยเรื่องของการเดินทางช่วงที่ต้องตรากตรำที่สุดของน้ำมันดิบ ซึ่งก็คือการเดินทางจากก้นหลุมขึ้นมาสู่ปากหลุมซึ่งมีระยะทางยาว (จริงๆน่าจะเรียกว่าสูง) โดยเฉลี่ยประมาณ 2 กิโลเมตรนั่นเอง (นี่สำหรับแหล่งสิริกิติ์นะครับ) เราจะเริ่มกันที่ก้นหลุมเลย (จำได้ไหมครับ ขณะนี้เรามาถึงตอนที่เจ้าน้ำมันดิบ ได้ฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆนานาในแหล่งกักเก็บและเข้ามาในหลุมที่แถวๆก้นหลุมแล้ว) ภายในหลุมน้ำมันนี้ก็จะมีอุปกรณ์หลายต่อหลายชนิด ที่เราจะติดตั้งเอาไว้ในหลุมเพื่ออำนวยความสะดวกให้เรานำทั้งน้ำมันและก๊าซขึ้นมาถึงปากหลุมอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เราเรียกกระบวนการติดตั้งอุปกรณ์ในขั้นนี้ว่า

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 3 ในที่สุดก็มาถึงอิสรภาพ แต่ …

  ประการแรก บ้านพัง ประการที่สอง น้ำท่วม (แหล่งกักเก็บนะครับ) ทีนี้เราก็มาถึงสิ่งที่เราไม่ปรารถนาที่จะให้เกิดขึ้น เป็นประการที่สาม อันเป็นผลจากการผลิตน้ำมันเร็วเกินไป สาเหตุของเรื่องก็มาจากคุณ Gas Cap ที่เป็บเพื่อนบ้านที่อยู่ชั้นบนของคุณน้ำมันดิบไง จำได้ไหมครับ คุณ Gas Cap นี้มีนิสัยคล้ายๆกับคุณ Aquifer เลย

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 2 กว่าจะสู่อิสรภาพ

  บัดนี้เจ้าน้ำมันดิบก็พร้อมที่ออกมาสู่โลกภายนอกแล้ว แต่น้ำมันดิบ(ที่กำลังอึดอัดอยู่)ในแหล่งกักเก็บนั้นจะออกมาสู่โลกภายนอกได้มากน้อยเพียงใด ก็มีเงื่อนไขอยู่ที่ว่า ความดัน(Pressure)ในแหล่งกักเก็บจะมากกว่าความดันในหลุมที่เราเจาะลงไปสักเท่าใด กล่าวคือ ถ้าความดันในแหล่งกักเก็บสูงกว่าความดันในหลุมมาก ก็ยิ่งมีแรงดันให้น้ำมันดิบออกมาได้มากขึ้นนั่นเอง ในวงการน้ำมันเขาเรียกความแตกต่างระหว่างความดันในหลุมกับความดันในแหล่งกักเก็บนี้ว่า Pressure Drawdown และ เรียกความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการไหลของน้ำมันออกจากแหล่งกักเก็บกับ Pressure Drawdown นี้ว่า Production Index ซึ่งมักจะเรียกกันย่อๆว่า P.I.

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 1 กับดักดึกดำบรรพ์

คำนำ “จากใต้พื้นภิภพ” เป็นเรื่องสั้นที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการกำเนิดปิโตรเลียม รวมถึงกระบวนการผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่คุณลือชัย วงศ์สิรสวัสดิ์(*)ได้เขียนขึ้น เพื่อให้ความรู้แก่พนักงานใหม่ที่ยังไม่คุ้นเคยกับธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม และ พนักงานในสายงานสนับสนุน รวมถึงผู้สนใจ โดยการเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการกำเนิดปิโตรเลียม กระบวนการผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในแหล่งน้ำมันสิริกิติ์ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันที่มีการผลิตในเชิงพาณิชย์แหล่งแรกในประเทศไทย และปัจจุบันยังคงเป็นแหล่งน้ำมันดิบบนบกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย   (*)คุณลือชัย วงศ์สิรสวัสดิ์ ดำรงตำแหน่ง รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ กลุ่มงานทรัพยากรบุคคลและบริการธุรกิจ

Read more

เรียนต่อต่างประเทศสาขาต่างๆที่เกี่ยวข้อง

รวมลิงค์ครับ Geology (ธรณี) Geophysics (ธรณีฟิสิกส์) Drilling and Well Engineering (วิศวกรรมหลุมเจาะ) Reservoir Engineering (วิศวกรรมแหล่งผลิต)  

Read more