จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 6 ซิ่งทางหลวง

  ในการอธิบายถึงการไหลของน้ำมันดิบและก๊าซจากก้นหลุมขึ้นมาสู่ปากหลุมตามท่อผลิตนั้น ถ้าจะนำมาเปรียบเทียบกับการขับรถบนทางหลวงเห็นจะช่วยทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ลองคิดดูนะครับว่า เวลาคุณขับรถอยู่ ถ้าหากคุณซิ่งล่ะก็ … แน่นอน คุณอาจจะถึงที่หมายเร็วกกว่าคลานเป็นเต่าเป็นแน่แท้ แต่ … คุณก็รู้อยู่แก่ใจล่ะนะครับว่า ยิ่งซิ่งมากเท่าไรก็ยิ่งเปลืองน้ำมันมากเท่านั้น ในการผลิตน้ำมันก็เช่นกัน ถ้าหากเราเร่งอัตราการผลิตมากเกินไป เราก็จะสูญเสียพลังงานในการขับดันจากแรงเสียดทานระหว่างน้ำมันกับท่อไปมากเช่นกัน   แต่ที่ร้ายแรงกว่านั้นก็คือ ก๊าซที่เราผลิตมาพร้อมกับน้ำมันเนี่ย บางทีก็ทำตัวเป็นอันธพาลเหมือนกัน

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 5 พลังขับดัน

  ในชีวิตประจำวันของเรานั้น จะต้องเข้าไปยุ่งกับเรื่องของความดัน (Pressure) ไม่มากก็น้อย ไม่ว่าจะเป็น กระป๋องสเปรย์ทั้งหลาย (ฉีดผม ฉีดยุง ฉีดโน่น ฉีดนี่ ฯลฯ) ล้วนบรรจุก๊าซอัดความดันทั้งนั้น ถังแก๊สที่ใช้ทำกับข้าวก็เป็นถึงอัดความดันเช่นกัน (มากซะด้วยซิครับ) และ สำหรับคนที่ไม่ได้อาบน้ำในตอนเช้าเนื่องจากน้ำไม่ไหล เพราะไร้ความดันในท่อก็คงจะต้องหงุดหงิดไปทั้งวัน   ความดันของน้ำในท่อประปาตามบ้านของเรานั้นมีน้อยมากเมื่อเทียบกับความดันที่ใช้

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 4 ณ. เชิงบันไดสูงลิบลิ่ว

  นับจากนี้ไปอีก 2 – 3 ตอน เราจะมาว่ากันด้วยเรื่องของการเดินทางช่วงที่ต้องตรากตรำที่สุดของน้ำมันดิบ ซึ่งก็คือการเดินทางจากก้นหลุมขึ้นมาสู่ปากหลุมซึ่งมีระยะทางยาว (จริงๆน่าจะเรียกว่าสูง) โดยเฉลี่ยประมาณ 2 กิโลเมตรนั่นเอง (นี่สำหรับแหล่งสิริกิติ์นะครับ) เราจะเริ่มกันที่ก้นหลุมเลย (จำได้ไหมครับ ขณะนี้เรามาถึงตอนที่เจ้าน้ำมันดิบ ได้ฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆนานาในแหล่งกักเก็บและเข้ามาในหลุมที่แถวๆก้นหลุมแล้ว) ภายในหลุมน้ำมันนี้ก็จะมีอุปกรณ์หลายต่อหลายชนิด ที่เราจะติดตั้งเอาไว้ในหลุมเพื่ออำนวยความสะดวกให้เรานำทั้งน้ำมันและก๊าซขึ้นมาถึงปากหลุมอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เราเรียกกระบวนการติดตั้งอุปกรณ์ในขั้นนี้ว่า

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 3 ในที่สุดก็มาถึงอิสรภาพ แต่ …

  ประการแรก บ้านพัง ประการที่สอง น้ำท่วม (แหล่งกักเก็บนะครับ) ทีนี้เราก็มาถึงสิ่งที่เราไม่ปรารถนาที่จะให้เกิดขึ้น เป็นประการที่สาม อันเป็นผลจากการผลิตน้ำมันเร็วเกินไป สาเหตุของเรื่องก็มาจากคุณ Gas Cap ที่เป็บเพื่อนบ้านที่อยู่ชั้นบนของคุณน้ำมันดิบไง จำได้ไหมครับ คุณ Gas Cap นี้มีนิสัยคล้ายๆกับคุณ Aquifer เลย

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 2 กว่าจะสู่อิสรภาพ

  บัดนี้เจ้าน้ำมันดิบก็พร้อมที่ออกมาสู่โลกภายนอกแล้ว แต่น้ำมันดิบ(ที่กำลังอึดอัดอยู่)ในแหล่งกักเก็บนั้นจะออกมาสู่โลกภายนอกได้มากน้อยเพียงใด ก็มีเงื่อนไขอยู่ที่ว่า ความดัน(Pressure)ในแหล่งกักเก็บจะมากกว่าความดันในหลุมที่เราเจาะลงไปสักเท่าใด กล่าวคือ ถ้าความดันในแหล่งกักเก็บสูงกว่าความดันในหลุมมาก ก็ยิ่งมีแรงดันให้น้ำมันดิบออกมาได้มากขึ้นนั่นเอง ในวงการน้ำมันเขาเรียกความแตกต่างระหว่างความดันในหลุมกับความดันในแหล่งกักเก็บนี้ว่า Pressure Drawdown และ เรียกความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการไหลของน้ำมันออกจากแหล่งกักเก็บกับ Pressure Drawdown นี้ว่า Production Index ซึ่งมักจะเรียกกันย่อๆว่า P.I.

Read more

จากใต้พื้นพิภพ ตอนที่ 1 กับดักดึกดำบรรพ์

คำนำ “จากใต้พื้นภิภพ” เป็นเรื่องสั้นที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการกำเนิดปิโตรเลียม รวมถึงกระบวนการผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่คุณลือชัย วงศ์สิรสวัสดิ์(*)ได้เขียนขึ้น เพื่อให้ความรู้แก่พนักงานใหม่ที่ยังไม่คุ้นเคยกับธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม และ พนักงานในสายงานสนับสนุน รวมถึงผู้สนใจ โดยการเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการกำเนิดปิโตรเลียม กระบวนการผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในแหล่งน้ำมันสิริกิติ์ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันที่มีการผลิตในเชิงพาณิชย์แหล่งแรกในประเทศไทย และปัจจุบันยังคงเป็นแหล่งน้ำมันดิบบนบกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย   (*)คุณลือชัย วงศ์สิรสวัสดิ์ ดำรงตำแหน่ง รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ กลุ่มงานทรัพยากรบุคคลและบริการธุรกิจ

Read more

การขุดหลุมพลังงานความร้อน (Drilling Geothermal Well)

เผื่อมีใครสนใจเรื่องนี้ครับ การขุดเจาะหลุมพลังงานความร้อน มีแตกต่างกันบ้างนิดๆหน่อยๆ แวะมาคลิ๊กโหลดไปหาความรู้เพิ่มเติมกันได้ครับ Handbook of Best Practices for Geothermal Drilling  

Read more

Well logging and formation evaluation

Well logging and formation evaluation เล่มนี้เน้นไปทางด้าน formation evaluation คือ การประเมินชั้นหินเกี่ยวกับศักยภาพการมีปิโตรเลียม โดยใช้ข้อมูลจากการหยั่งธรณี บอกเลยว่ายาก แต่ถ้าคืนไหนนอนไม่หลับ ก็นะ หยิบมาอ่าน อาจจะช่วยให้หลับได้ง่ายขึ้น … 555 🙂

Read more

Fundamental of drilling engineering

Fundamental of drilling engineering หนังสือเล่มนี้เหมาะสำหรับ ผู้ที่จะไปสอบข้อเขียนหรือสัมภาษณ์ในตำแหน่ง drilling engineer ผู้ที่จะไปสอบข้อเขียนหรือสัมภาษณ์บ.service เพราะ บ.service จะทำงานเกี่ยวกับหลุมเจาะด้านใดด้านหนึ่ง เช่น MWD LWD น้ำโคลน ซีเมนต์ ฯลฯ ซึ่งอยากจะเห็นภาพใหญ่ๆรวมๆของวิศวกรรมหลุมเจาะ ผู้ที่พอมีพื้นฐานด้านวิศวกรรมพื้นฐาน

Read more

ตำราการขุดเจาะหลุม

มีตำราการขุดเจาะน้ำมันเล่มหนึ่งที่ผมใช้ทำงานเลี้ยงปากเลี้ยงท้องเลี้ยงลูกเลี้ยงเมีย เป็นแบบพื้นๆง่ายๆ ดาวน์โหลดฟรีครับ แนะนำให้น้องๆที่ได้ทำงานบทแท่นแล้ว ควรอ่านเป็นอย่างยิ่ง จะได้เห็นภาพรวมของการขุดเจาะหลุม เรื่องสูตรเยอะแยะไม่ต้องไปจำมัน เอาผลของมันไปใช้เลย ถ้าไม่เข้าใจตรงไหนก็ถามมาทางอีเมล์ได้นะครับ ส่วนจะตอบได้หรือเปล่าเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อิอิ บทที่ 1 พื้นฐานการขุดเจาะทั่วๆไป แบบชิวๆ วิศวกรคนไหนอ่านบทนี้แล้วยังงงๆควรเอาปริญญาไปคืนคณะฯ 🙂 บทที่ 2 ของเหลวที่ใช้ในการขุด

Read more