Stuck Point – Free Point indicator (SIT/ FPIT) และ BO (Back Off)

ก้านติด (Drill Pipe Stuck) … ฝันร้ายของพวกเราชาวนักขุด … เครื่องมือที่จะเอามาเล่าให้ฟังนี้ไม่เกี่ยวอะไรกับการวัดคุณสมบัติชั้นหิน หรือ คุณสมบัติอะไรของหลุมเลยครับ แต่ … แฮ่ๆ หมดมุก ไม่รู้จะเอาอะไรมาเล่า 🙂 ก้านเจาะ หรือ ที่เราเรียกกันติดปากว่า Drill

Read more

Borehole Seismic หรือ Vertical Seismic Profile (VSP)

ก่อนจะไปรู้จักกับ Borehole Seismic หรือ Vertical Seismic Profile (VSP) ผมว่าเรามาทบทวนพื้นฐานเล็กๆของ surface seismic กันก่อนดีกว่า ซึ่งมันก็ไม่มีอะไรยากแค่เอาแหล่งกำเนิดเสียงไปวางไว้บนผิวดินหรือผิวน้ำ โดยมากก็ระเบิดหรือปืนอัดลมนั่นแหละครับ ส่งเสียงออกมา แล้วเอาตัวรับเสียงที่เราเรียกว่า geophone ไปวางไว้ตามจุดต่างๆบนดินหรือบนน้ำ บันทึกคลื่นเสียงที่วัดได้ลงหน่วยจำ (memory)

Read more

CBT CET USIT CCL เครื่องมือวัดคุณภาพซีเมนต์ในหลุมเจาะ

จำภาพยนต์เรื่อง DeepWater Horizon กันได้ไหมครับ ประเด็นที่ถกกันอย่างถึงพริกถึงขิง ดิงดองปิงปองกันไปมาระหว่าง BP บ.น้ำมันผู้เป็นเจ้าของหลุม และ บ.ที่เป็นคนทำซีเมนต์คือ Halliburton เรื่องคุณภาพของซีเมนต์ โดยมีพี่ใหญ่สีน้ำเงิน Schlumbakery เอ๊ย Schlumberger (ย่อ SLB) เป็นคนนั่งดู ถ้ายังจำกันได้ตอนต้นเรื่องที่วิศวกรของ

Read more

Production Logging Tool (PLT)

Production Logging Tool ตัวย่อของมันในรายงานต่างๆคือ PLT แต่ถ้าเป็นผลงาน (log) ของเครื่องมือชิ้นนี้ เราเรียกว่า Production Logging Log ในรายงานต่างๆย่อว่า PLL หรือ บางทีบางบ.ก็ย่อว่า PL เอาว่า ก็เดาๆเอาก็จากบริบทของรายงานแล้วกัน เครื่องมือชิ้นนี้

Read more

Wireline Logging ตอน วัดความดัน การเคลื่อนตัว และ เก็บตัวอย่างของเหลว (RFT)

ที่ผ่านมาเราได้ทราบวิธีที่จะ “รู้” ว่าในชั้นหินที่เราสนใจพอจะมีไฮโดรคาร์บอนอยู่ไหม และ ถ้ามี พอจะมีเท่าไร โดยการวัดค่าทางธรณีฟิสิกส์ต่างๆมายมายของชั้นหิน แล้วเอาไปคำนวนด้วยสมการหาน้ำมันตัวพ่อ “Archie Law” แต่จนแล้วจนอีก เอ๊ย จนแล้วจนรอด เราก็ยังไม่รู้แบบชัวร์ๆ จับต้องได้เป็นเนื้อเป็นหนัง และ เรายังไม่รู้ว่าไอ้ที่บอกว่ามีไฮโดรคาร์บอนเท่านั้นเท่านี้น่ะ มันไหลได้หรือเปล่า ถ้าไหลได้แล้ว มันไหลสะดวกดีไหม

Read more

Archie’s Law สมการหาน้ำมันตัวพ่อ

กว่าจะมาถึงตอนนี้ เราผ่านอะไรกันมาบ้าง มาทบทวนกันนิดนึงก่อนจะก้าวต่อไปหาน้ำมันกัน SP log (Spontaneous Potential) แยกหินดินดานออกจากหินทราย Gammy Ray Tool แยกหินดินดานออกจากหินทราย Neutron Porosity Tool บอกว่ามีรูพรุนเท่าไร Nuclear Magnetic Resonance Tool บอกว่ามีรูพรุนเท่าไร

Read more

Wireline Logging ตอน Resistivity tool EP2

ทบทวนของเก่านิดนึงก่อน เพราะต้องเรื่องราวต่อเนื่องกัน เราวัดความต้านทานจำเพาะของชั้นหินด้วยการส่งกระแสไฟฟ้าออกจากเครื่องมือที่หย่อยอยู่ในหลุม ผ่านน้ำโคลน ผ่านขี้โคลนที่เกาะผนังหลุม เข้าไปในชั้นหิน เราจะใช้วิธีนี้ได้ก็ต่อเมื่อ น้ำโคลนนั้นนำไฟฟ้า จริงไหมครับ (อ่านต่อ Wireline Logging ตอน Resistivity Tool EP1) ถ้าเราใช้น้ำโคลนที่ไม่นำไฟฟ้าล่ะ อย่างเช่น OBM (Oil Base

Read more

Wireline Logging ตอน Resistivity Tool EP1

มาถึงตอนนี้ เรารู้ที่จะแยกชนิดชั้นหินแล้วว่า ตรงไหนเป็นหินดินดาน ไม่มีรูพรุน ตรงไหนเป็นหินทราย มีรูพรุน แถมยังวัดปริมาณรูพรุนออกมาได้ด้วยว่ามีกี่ % ของชั้นหินทั้งหมด คำถามเดียวที่ยังเหลือคือ จะรู้ได้ไงว่าในรูพรุนนั้น เป็นน้ำ หรือ น้ำมัน โดยธรรมชาติแล้วในรูพรุนของชั้นหิน ถ้าไม่มีน้ำ ก็น้ำมัน ไม่งั้นก็ก๊าซ และ น้ำนั่นโดยมากก็ไม่ใช่น้ำบริสุทธิ์มีแร่ธาตุอะไรต่อมิอะไรเต็มไปหมด

Read more

Wireline Logging – ตอน Porosity Tool EP2

ยังมีเครื่องมือวัดความพรุนหลักๆอีก 2 ชนิดครับ ที่จำเป็นต้องกล่าวถึง จึงได้ตั้งชื่อตอนนี้ว่า EP2 ครับ LDT (Lithology Density Tool) เอาชนิดแรกก่อน เราเรียกมันว่า เครื่องมือวัดความหนาแน่น หรือ Density Tool ชื่อทั่วๆไปของมันคือ LDT ย่อมาจาก

Read more

Wireline logging – ตอน Porosity tools – EP1

เรารู้จักเครื่องมือวัดธรณีฟิสิกส์ของชั้นหินไปแล้ว 2 ชนิด คือ SP (Spontaneous Potential) และ Gammy Ray วันนี้จะแนะนำให้รู้จักเครื่องมือวัดอีกชนิดหนึ่งที่ใช้วัดความพรุน (porosity) ของชั้นหิน ก่อนอื่นเรามารู้จักคำว่า “ความพรุน” กันก่อนว่ามันคืออะไร เม็ดทรายเวลาสะสมกันเป็นตะกอน ไม่มีทางที่เม็ดทรายเหล่านั้นจะแนบชิดสนิทกัน ไม่มีช่องว่างเลย ลองนึกถึงขวดโหลใส่ลูกแก้วซิครับ

Read more